تبیین اصل درونگرایی در معماری خانه های ایرانی - اسلامی بر ادراک فضا نمونه موردی:خانه بروجردی ها

سرزمین بزرگ ایران از معدود کشورهای جهان است که در طول تاریخ حیات خود ارائه دهنده یک نوع فرهنگ خاص در زمینه معماری و شهرسازی و درونگرایی بودن معماری به جهان بوده است. درونگرا بودن خانه ها و بحث نداشتن ارتباط بصری مستقیم به خانه ها را می توان از دو زاویه دید "اقلیمی" و"فرهنگی-اعتقادی"مورد بررسی قرار داد،سازندگان بناهای این مناطق با شناخت ویژگی های محلی و جغرافیایی، خانه را طوری طراحی کرده اند که هر نوع ارتباط مستقیم به عوامل جغرافیایی یاد شده قطع و محیطی امن برای اهل خانه فراهم گردد.اصل درون گرایی یکی از اصول معماری ایرانی-اسلامی است که در ساماندهی اندام های مختلف بنا به ویژه در خانه های سنتی، بسیار موردتوجه بوده است. این امر برگرفته از اهمیت زندگی خانوادگی و حرمت آن و نیزعزت نفس ایرانیان بوده که منجر به شکل گیری الگوی درونگرایی در معماری این مرز و بوم شده است. معماران ایرانی با سازماندهی اندام های ساختمان در گرداگرد یک یا چند میانسرا، ساختمان را از جهان بیرون جدا می کردند و تنها با یک هشتی این دو را به یکدیگر پیوند می دادند.در مقاله حاضرکه بر اساس روش توصیفی-تحلیلی تهیه گشته سعی بر آن شده است که ضمن بررسی مبانی و ابعاد درونگرایی در خانه های ایرانی-اسلامی و تاثیر آن بر نحوه ادراک از دو بعد عینی و ذهنی پرداخته شود، نتیجه این پژوهش بیانگر آن است که مولفه های ادراک همچون شفافیت، حس مکان،تنوع فضایی ، ایجاد حس تعلق و . . . . . در معماری درونگرایی باعث درک و شناخت بهتر فضاهای معماری از بعد درونگرایی می شود.

کلیدواژه ها:

درونگرایی ، معماری ایرانی-اسلامی ، ادراک ، خانه بروجردی ها