بررسی و تحلیل جایگاه و اهمیت اقتصادی سمرقند در عصر سامانی

شهر سمرقند طی سده­های متمادی یکی از مهمترین و مترقی­ترین شهرهای ایرانی اسلامی در سراسر سرزمین­های شرق خلافت اسلامی بود. این شهر بویژه در دوره سامانی به اوج ترقی و شکوفایی خود رسید. اما سمرقند همانند خود دوره سامانی عمدتا از جهت اهمیت سیاسی و فرهنگی مورد تحقیق و پژوهش قرار گرفته است. از این رو به رغم اهمیت اقتصادی که سمرقند و دوره سامانی در تاریخ ایران اسلامی داشته، به نسبت اهمیت سیاسی و فرهنگی کمتر مورد توجه قرار گرفته است. بنابراین در پژوهش پیش­رو تلاش بر آن است که بر مبنای روش توصیفی تحلیلی جایگاه و اهمیت اقتصادی این شهر در دوره سامانی مورد تحلیل و بررسی قرار گیرد. بر این مبنا، پرسش اصلی مقاله آن است که اساسا چه زمینه­ها و عواملی سبب رونق اقتصادی سمرقند در دوره سامانی گردید؟ و این رونق چه عرصه­هایی را در بر می­گرفت؟ بنابر یافته­های پژوهش مجموعه عوامل طبیعی، جغرافیایی و سیاسی اجتماعی، زمینه­های لازم برای رونق اقتصادی در سمرقند دوره سامانی را فراهم نمود. این رونق نیز عمدتا عرصه­هایی نظیر اقتصاد کشاروزی، تجارت و بازرگانی، تجارت برده و صنعت کاغذسازی را در برمی­گرفت.

کلیدواژه ها:

سمرقند ، دوره سامانی ، اقتصاد کشاروزی ، تجارت ، جغرافیای تاریخی