تاثیر قرق بر شاخص ها و معیارهای سلامت مراتع در درمنه زارهای استان اصفهان (مطالعه موردی مراتع کلاه قاضی)

وضعیت مرتع مهمترین فاکتوری است که در ارزیابی مدیریت مرتع ضروری است. یکی از چالش های مهم در تعیین وضعیتمرتع این است که از چه شاخص ها و یا معیارهایی جهت تعیین وضعیت سلامت مرتع در شرایط مدیریتی مختلف مانند قرق و چرای داماستفاده شود. به منظور تعیین شاخص ها و معیارهای موثر در ارزیابی سلامت مراتع در شرایط قرق و چرا ابتدا اقدام به بررسی شاخص های۱۷ گانه و معیارهای ۳ گانه سلامت مرتع در داخل و خارج پارک ملی کلاه قاضی واقع در ۱۵ کیلومتری جنوب شهر اصفهان گردید وسپس نتایج به دست آمده با هم مقایسه شد. تعداد ۳۰ سایت در داخل پارک به عنوان سایت های مرجع و ۳۰ سایت متناظر در خارجپارک به عنوان سایت های ارزیابی انتخاب شد و در هر سایت سه پلات (تکرار) ۸۱ متر مربعی نصب و اقدام به ارزیابی و امتیازدهیشاخص ها و معیارهای سلامت مرتع گردید. به منظور مقایسه اختلاف شاخص ها و معیارهای مذکور و تعیین میزان کارایی آنها از آزمونغیر پارامتری کروسکال والیس استفاده شد. نتایج نشان داد که از ۱۷ شاخص به کار رفته چهار شاخص سخت لایه، پایداری خاک، خندقو الگوی جریان آب هیچ گونه تفاوتی را در خارج و داخل قرق نشان ندارند و سه شاخص مرگ و میر گیاهان، فرسایش بادی و ستونی وپلکانی شدن خاک در سطح پنج درصد معنی داری و سایر شاخص ها در سطح یک درصد اختلاف ناشی از مدیریت مرتع در داخل و خارجپارک را نشان دادند. اختلاف هر سه معیار پایداری خاک، عملکرد آب شناختی و یکپارچگی زیستی در سطح یک درصد معنی دار بود.نتایج نشان میدهد که شاخص های مربوط به پوشش گیاهی تغییرات ناشی از مدیریت را بهتر از شاخصهای مربوط به خاک نشان می دهند.

کلیدواژه ها:

سلامت مرتع ، قرق ، کلاه قاضی