سن سنجی U-Pb و ایزوتوپ های Lu-Hf و O روی کانی زیرکن توده های نفوذی دگرگون شده جنوب باختر سلماس

سال انتشار: 1395
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 356

فایل این مقاله در 11 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_GSJ-26-102_027

تاریخ نمایه سازی: 3 بهمن 1400

چکیده مقاله:

توده های نفوذی جنوب باختر سلماس شامل سنگ های حدواسط- مافیک و اسیدی، در مرز پهنه های سنندج- سیرجان و کمربند ماگمایی ارومیه- دختر در شمال باختر ایران رخنمون دارند. سنگ های مافیک- حدواسط دارای ترکیب متادیوریت و متاگابرو و کهن ترین توده های نفوذی منطقه هستند. سنگ های اسیدی ترکیب متاگرانیت تا متاگرانودیوریت دارند. این توده های نفوذی درون مجموعه ای از سنگ های آتشفشانی- رسوبی دگرگون شده با سن پرکامبرین نفوذ کرده‎اند. سن‎سنجی به روش U-Pb روی کانی زیرکن نمونه های متاگرانیت و متاگرانودیوریتی این مجموعه دگرگون شده، دامنه سنی از ۴/۲±۵۶۷ میلیون سال تا۷/۲±۵۶۵ میلیون سال (اواخر نئوپروتروزوئیک-کامبرین) را نشان می دهد. زیرکن ها دارای هسته های کهن موروثی هستند. نتایج ایزوتوپ Hf (به همراه سن مدل) زیرکن های این سنگ ها نشان می دهد که ماگمای تشکیل دهنده آنها اولیه (Juvenile) نیست بلکه حاصل واکنش با پوسته قاره ای قدیمی به سن مزوپروتروزوییک است. مقدارδ۱۸O  زیرکن ها احتمالا نشاندهنده تبلور زیرکن ها از ماگمایی است که با مواد پوسته ای ترکیب شده است. توده های نفوذی جنوب باختر سلماس، با سنگ های متاگرانیتی و گنیسی درون پی سنگ ایران که در ایران مرکزی، پهنه سنندج- سیرجان و پهنه البرز رخنمون یافته اند، از دید زمانی همسن هستند. همه این سنگ های گسترش یافته موجود در پی‎سنگ، نشان دهنده بقایای فعالیت ماگمایی به سن نئوپروتروزوییک-  کامبرین در  امتداد حاشیه شمالی گندوانا هستند. 

نویسندگان

فهیمه کوزه کولانی

دکترا، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

محمد رهگشای

دانشیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه شهید بهشتی، تهران، ایران

هادی شفائی مقدم

استادیار، گروه زمین شناسی، دانشکده علوم زمین، دانشگاه دامغان، دامغان، ایران