بازنشانی خطوط بکاررفته درمعماری صحن عتیق حرم رضوی

یکی از جلوه های هنر اسلامی، تزییناتی است که در قالب خطاطی، الگوهای هندسی و نقوش مذهبی نمود یافته . مسلمانان ، بالاخص ایرانیان در کتیبه های مساجد و محرابها و دیگر قسمتهای اماکن مذهبی، به این واقعیت رسیده بودند که با مدد خط می توانند بسیاری از معارف و تعالیم آسمانی اسلام را به یمن تلفیق با هنرمعماری بسط وگسترش دهند . در میان هنرهای تجسمی، هنرخطاطی جلوه گاه کلام زیبای وحی بوده و مشتمل بر خطوط نسخ، ثلث، نستعلیق، ریحان، کوفی میباشد . کتیبه نگاری در معماری مساجد که بارزترین هنر کاربردی در آن خوشنویسی است ، بازتاب تحریر کلام الهی در ساحت زمینی است ؟ حروف موجود در کتیبه ها، دربردارنده رمزها و مفاهیم نمادین است. صحن عتیق بارگاه امام رضا، پس از روضه منوره و رواق دارالحفاظ و مسجد بالاسر از قدیمی ترین ابنیه حرم مطهر محسوب می شود و چهار ایوان رفیع و چندین نماد زیارتی از قبیل گلدسته های طلا، سقاخانه اسماعیل طلائی، ایوان طلا، نقاره خانه و برج ساعت در آن واقع شده است. هدف از این تحقیق دسته بندی خطوط بکار رفته دراین صحن باتوجه به خطوط و متون بکار رفته درآن برای حفظ این میراث اسلامی است. درین مقاله که به روش توصیفی- تحلیلی انجام شده ، استفاده گسترده از احادیث، اسامی و آیات و محل قرارگیری آنها، فراوانی یا عدم استفاده برخی خطوط در دورانهای مختلف و دلایل آن بررسی شده است.

کلیدواژه ها:

هنر اسلامی ، صحن عتیق ، خطوط ثلث ، نستعلیق ، کوفی