جایگاه عدالت اجتماعی در حقوق اسلامی و تاثیر آن در برنامه های توسعه ایران

عدالت اجتماعی یکی از آرمان های بشریت در همه اعصار و زمان ها بوده است، به طوری که بشر برای نیل به آن هیچ گاه فراغت نیافته و برای استقرار آن کوشیده است. امروزه نیز تحقق عدالت اجتماعی و توجه به آن در ضمن برنامه های مبتنی بر توسعه به عنوان یکی از مهمترین اهداف دولت ها مورد توجه مسئولین قرار گرفته است. این امر در حالی است که اگرچه مطلوبیت عدالت اجتماعی مورد تایید همگان بوده لیکن مصادیق و معانی عدالت اجتماعی در پرتو حقوق اسلامی به دلیل وجود تفاوت برداشت ها،عدم وجود جامعیت خصوصا در حوزه های علم و فناوری، عدم وجود مانعیت در تعیین مصادیق و در مواردی زاویه مند بودن باپیش فرض های اسلامی همواره مورد اختلاف و نزاع بوده است. به همین منظور در پژوهش حاضر که با روش تحقیق توصیفی-تحلیلی به نگارش در آمده است، عدالت اجتماعی در معنایی کاربردی و به منظور اجرا و بسط آن در برنامه های توسعه آینده ایران به نحوی تعریف گشته است که به موجب آن عبارت است از توجهی برابر و مبتنی بر آموزه های اسلامی به چهار حوزه اصلی زندگی اجتماعی اعم از حوزه اقتصادی، سیاسی، اجتماعی و فرهنگی به نحوی که ضمن توجه به شاخصه های عدالت اجتماعی نظیر برخورداری یکسان و برابر از کالا، خدمات، تساوی در برابر قانون، برخورداری از اطلاعات و قرارگرفتن در معرض رشداخلاقی و فرهنگی امکان بهره مندی تمامی افراد جامعه از زندگی سالم اجتماعی توام با برابری در فرصت های شغلی، کاهش شکاف اقتصادی، ایجاد فرصت های برابر در بهره مندی از امکانات رفاهی، اجتماعی و فرهنگی را بر پایه عدالت تامین نماید و در راستای حمایت از اقشار آسیب پذیر میزان نظارت بر اجرای عدالت را توسط دستگاه های اجرایی به بالاترین حد ممکن رسانده و مقرراتی کاربردی در راستای مجازات متخلفین در این زمینه تدوین نماید. همچنین در سطح کلان و در جهت توسعه عدالت اجتماعی، ضمن حفظ ارزش های اسلامی، امکان بهره مندی از علم و فناوری های نوین روز دنیا، تعاملات سازنده بین المللی و جذب سرمایه گذاری خارجی، موجبات دستیابی به اهداف بلند مدت برنامه توسعه ایران که همانا ورود در زمره کشور های توسعه یافته است رافراهم آورد.

کلیدواژه ها:

عدالت اجتماعی ، تعاریف و مصادیق ، برنامه توسعه ایران ، حقوق اسلامی