سیر آفاق و انفس از دیدگاه قرآن کریم و مثنوی مولانااز منظر عرفان و حکمت اسلامی

یکی از ابعاد قرآن کریم تبیین تحول و تکامل عوامل هستی در قلمرو طبیعت و انسان است. مبنای این دگرگونی، حرکت جوهری و عرضی عالم شهادت و عالم خلق است که سلوک انسان در عالم خلق، جهت اعتبار و انتباه و سیر در تاریخ تمدنهای گذشته است.بعد دیگر، اسفار روحانی است که آغاز آن عالم طبیعت و پایان آن فناء فی الله و بقاءالله است. در این جستار کوشش شده است تا مبنای علمی سیر و حرکت اجرام و افلاک در سیر آفاق و لزوم سیر انفس را، جهت طی مراتب کمال و شهود آیات قرآنی که این مهم با تخلی و تحلی ممکن و به تجلی می انجامد را مطرح نماییم و دیدگاه مولانا را در سیر نزولی و صعودی هستی و تطبیق این اسفار را بر روش سالک در سیر بیرونی و درونی نشان دهیم. نتیجه آن که: در قرآن کریم انسان آینه ای ازجمال و جلال الهی است و در مثنوی نیز تبیین این سیر تکاملی از آغاز خلقت تا رسیدن به توحید، بر اساس تربیت عقلانی ممکن میگردد.

کلیدواژه ها:

قرآن کریم ، سیر آفاق و انفس ، مثنوی ، عرفان و حکمت اسلامی.