القای بافت کالوس و جداسازی ترکیبات فرار از آن در گیاه Lallemantia iberica

امروزه، جداسازی ترکیبات طبیعی از بافت کالوس گیاهان به عنوان یک روش بیوتکنولوژی مدرن مورد توجه محققان می باشد. گیاه   iberica Lallemantia گیاهی یک ساله از تیره نعناع می باشد که از دیرباز در طب سنتی ایران به عنوان محرک، ادرار آور و خلط آور مورد استفاده بوده است. پژوهش حاضر، بر روی القای بافت کالوس این گیاه و شناسایی ترکیبات فرار آن متمرکز شده است. در این راستا بذور گیاه پس از ضدعفونی،  در ظروف پتری حاوی محیط کشت MS  قرار گرفتند تا جوانه زنی صورت گیرد.  پس از ظهور گیاهچه، لپه های جنین  به پتریدیش های دیگر که حاوی محیط  ​​MS با ترکیبات مختلف از هورمونهای گیاهی شامل بنزیل آمینو پورین و ۲،۴- دی کلرو فنوکسی استیک اسید، منتقل شدند. پتری دیشها در اتاق رشد در ۲۵ درجه سانتی گراد و در شرایط نوری مشخص قرار گرفتند تا کالوس زایی انجام شود. سپس وزن تر کالوس تولیدشده در تمامی تیمارهای هورمونی اندازه گیری شد. از طرف دیگر، اسانس کالوس با استفاده از دستگاه کلونجر تقطیر شده و سپس با دستگاه کروماتوگرافی گازی متصل به طیف سنجی جرمی (GC-MS) مورد تجزیه قرار گرفت. نتایج بدست آمده  نشان داد که میزان کالوس تولیدی از  لپه دانه رستها  وابستگی کامل به میزان  فیتو هورمونها دارد. حداکثر تولید کالوس در محیط کشت حاوی  بنزیل آمینو پورین و ۲،۴- دی کلرو فنوکسی استیک اسید به نسبت ۵/۱ به ۴ میلی گرم بر لیتر صورت گرفت (۵/۳ گرم).  تجزیه اسانس بدست آمده از کالوس این ترکیب هورمونی نیز نشان داد اسانس مذکور  به طور عمده از  تیمول( ۰۳/۵۰%) ، اکتان( ۹۰/۱۹%)، دودکان ( ۷۳/۷%)،  کارواکرول  ( ۶۳/۵%)  و اکتادکان( ۷۳/۳%) تشکیل شده است. 

کلیدواژه ها:

Lallemantia iberica ، callus induction ، essential oil ، thymol ، iberica Lallemantia ، القای کالوس ، اسانس ، تیمول