تبیین الگوی عوامل ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها

  ارزش­ها و عوامل جغرافیایی و ژئوپلیتیکی در بسیاری از مواقع نقش عمده­ای در بروز تنش بین کشورها ایفا می­کنند. که در نهایت تعدادی از آن­ها ممکن است تبدیل به منازعه و درگیری نیز شوند. از آن­جا که ارزش­های جغرافیایی و ژئوپلیتیکی نسبت به سایر عوامل ایجاد کننده تنش از پایداری و دوام طولانی مدت برخوردارند و حکومت­ها در کوتاه مدت قادر به حل و فصل تنش ­ها و منازعات ناشی از آن نیستند، شناسایی و طبقه ­بندی این دسته از عوامل ضروری است.  در این راستا، این پژوهش به دنبال آن است تا ضمن نقد و بازبینی مدل «هایپوتیتکا»ی پیتر هاگت و بیان نواقص و کاستی­های آن  به ارائه یک الگوی جدید در رابطه با سرچشمه­ های ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها که مبین شرایط کنونی فضای بین­الملل باشد، بپردازد. بر این اساس بنیاد پژوهش حاضر بر شناسایی و طبقه ­بندی سرچشمه­ های ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها و ارائه آن به صورت یک الگوی جدید قرار دارد و بر این فرض استوار است که مدل پیتر هاگت در شرایط فعلی قادر به تبیین کامل سرچشمه ­های ژئوپلیتیکی تنش در روابط کشورها نیست.   این پژوهش به شیوه توصیفی- تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه­ای و بهره­ گیری از رویکردهای استنباطی و اسنادی صورت گرفته است. نتایج حاصل از این پژوهش نشان داد که الگوی جامع سرچشمه­ های ژئوپلیتیکی تنش که مبین شرایط کنونی روابط کشورها باشد، باید عوامل و متغیرهای تنش­زای ژئوکالچر، ژئواکونومیک، سیاسی، ژئواستراتژیک، سرزمینی و قلمروی، هیدروپلیتیک، زیست ­محیطی و عوامل مربوط به کارکرد فضای مجازی را در بر گیرد.

کلیدواژه ها:

ژئوپلیتیک ، تنش ، منازعه ، الگو ، روابط بین الملل