بررسی وضعیت شاخص های توسعه ی انسانی در استان ایلام

در این مقاله استان های کشور به ویژه استان ایلام، از نظر شاخص های توسعه ی انسانی، مورد بررسی و تحلیل قرار می گیرد. روش تحقیق در این پژوهش ترکیبی از روش های توصیفی و موردی ژرفانگر است، که از روش توصیفی مبتنی بر تجزیه و تحلیل آمار و اطلاعات مستخرج از اسناد و مدارک علمی و معتبر و در تحلیل این شاخص ها در استان های کشور به ویژه استان ایلام، از روش موردی زمینه ای استفاده شده است. نتایج به دست آمده مطالعه نشان می دهد که از نظرشاخص های توسعه ی انسانی، استان های تهران،اصفهان،قزوین،گیلان وفارس به دلیل بالا بودن سطح درآمدی و آموزش و وضعیت بهتر امید به زندگی از سایر استان ها بالاتر بوده اند و در مقابل استان های سیستان و بلوچستان،کردستان،اردبیل و کهگیلویه و بویراحمد از این لحاظ، در پایین ترین سطح توسعه ی انسانی قرار گرفته اند.پایین بودن سطح درآمدها،سطح پایین سرمایه گذاری زیربنایی و کیفیت پایین زندگی، از جمله دلایل مهم در این خصوص است.عامل مشترکی که در روند توسعه ی انسانی بیشتر استان ها به چشم می خورد، این است که شاخص های آموزشی و امید به زندگی آن ها در مقایسه با شاخص درآمدی، در وضعیت بهتری قرار دارند.همچنین نتایج بررسی و تحلیل ها نشان می دهد که استان ایلام با رتبه ی ۲۲ در بین استان های کشور در جایگاه نامطلوب و نامناسبی قرار گرفته است.از مهمترین دلایل آن می توان به متوسط امید به زندگی(۶۴سال) با رتبه ی۲۵،نرخ سوادبزرگسالان(۶۷%) بارتبه ی۲۲ و هزینه ی سرانه ناخالص(۱۴۰۹هزارریال) رتبه ی ۲۳در سطح کشور اشاره کرد.شاخص دیگر، توسعه ی وابسته به جنس، که معادل۵۲/.می باشد، در رتبه ی هجدهم قرار گرفته است.از مهمترین دلایل پایین بودن این شاخص نسبت به متوسط کشور، تفاوت زیاد بین نرخ باسوادی بزرگسالان مرد(۴/۷۴%) و بزرگسالان زن(۴/۵۸%) می باشد. همچنین، سهم نسبی درآمد زنان استان، معادل۸/۷%بوده که نسبت به متوسط ملی حدود۲%فاصله دارد و استان را در رتبه ی هجدهم قرار داده است.شاخص توانمندسازی جنسیتی استان معادل۲۲۶/.بوده که فاصله ی زیادی نسبت به متوسط ملی(۳۰۰/.) داشته است و مقدار آن نیز برای استان در سطح مطلوبی قرار نداشته، تا حدی که در رتبه ی بیستم قرار گرفته است.شاخص فقر انسانی استان، معادل ۷/۲۳بوده که در رتبه ی پانزدهم قرار گرفته است، یعنی در وضعیتی تقریبا پایین تر از حدود نیمی از مناطق کشور قرار دارد. بالا بودن نرخ بی سوادی بزرگسالان۳۳%، پایین بودن نسبت هزینه ی سرانه ناخالص برای۲۰%فقیرترین افراد(۴۳۵هزارریال) در مقایسه باهزینه ی سرانه ی ناخالص برای۲۰% غنی ترین افراد(۲۸۶۸هزارریال) استان که در حدود۳/۱۵% می باشد، از مهمترین علل فقر انسانی استان محسوب می شوند.وضعیت توسعه ی انسانی نامطلوب در این استان، دلایل متعددی دارد که می توان به کمبود امکانات اقتصادی،اجتماعی و فرهنگی،پایین بودن هزینه ی سرانه ناخالص و درآمد سرانه، نرخ اندک پس انداز وکمبود سرمایه گذاری،امید به زندگی پایین ومیزان بالای بی سوادی بزرگسالان (حدود۳۳ %) اشاره کرد.