بررسی اثرات استفاده از کمپوست قارچ مصرف شده (SMC) در برخی از خصوصیات شیمیایی خاک و آب آبشویی

چکیده تولیدکنندگان قارچ از کمپوست به عنوان بستر کشت برای تولید قارچ استفاده می کنند . حاصلخیزی این کمپوست بعد از برداشت قارج کاهش می یابد که اصطلاحا به آن کمپوست قارچ مصرف شده( SMC) می گویند. به طور معمول این بستر مصرف شده به عنوان ضایعات دور ریخته می شود، ولی می توان از آن در موارد مختلف کشاورزی و باغبانی و فضای سبز استفاده نمود. در این مطالعه اثرات انواع مختلف SMC در مراحل متفاوت پوسیدگی (تازه، یک ساله ، دو ساله ) و در سطوح مختلف ۱۵، ۳۰ و ۶۰ تن در هکتار در تغییر خصوصیات شیمیایی یک خاک لومی مورد بررسی قرار گرفت . این تحقیق به صورت آزمایش آبشویی ستون ها انجام گرفته است که SMC ها با خاک لومی در ستون هایی به طور یکنواخت مخلوط گردید و در دوره زمانی معین هفته ای یک بار با آب مقطر آبشویی شدند ، زه آب ستون ها جمع آوری شد و در ۴ دوره انتخابی هفته اول ، هفته چهارم ، هفته هشتم و هفته دوازدهم در زه آب ستون ها کاتیون ها و آنیون های محلول اندازه گیری شد. اندازه گیری ها در نمونه های خاک قبل از آزمایش و در پایان آزمایش نیز انجام شد . نتایج نشان داد که از میان انواع SMC ، SMC دو ساله به دلیل هوا دیدگی و کمپوست شدن در مدت زمان طولانی تر ، بیشتر تجزیه شده و سبب EC کمتری نسبت به سایر SMC ها می شود و حاوی کلسیم و منیزیم بیشتری است . از نظر راثرات منفی کاتیون ها و آنیون ها می توان گفت که SMC دو ساله سدیم و کلر کمتری داشته و خطرات سدیمی کردن کمتری درخاک ایجاد می کند. مقدار نتیرات موجود در آن هم می تواند نیاز اولیه گیاه را نسبت به سایر SMC های تازه و یک ساله فراهم کند و نیاز کمتری به استفاده از کود ازته داشته باشد . مقایسه سطوح مختلف استفاده SMC نشان داد که سطح ۶۰ تن در هکتاراز نظر EC و غلظت بالای کاتیون ها و آنیون ها باعث شوری و خطرات بیشتر خاک می شود. احتمال می رود که سطح ۳۰تن در هکتار مصرف SMC نسبت به سایر سطوح مطلوب تر باشد. به طور کلی اگر SMC درشرایط بهینه ماندگاری و در مقدار لازم مصرف گردد ، می تواند از لحاظ خصوصیات شیمایی و فیزیکی در خاک موثر باشد و به عنوان اصلاح کننده خاک مانند سایر موادآلی به کار رود. واژه های کلیدی : کمپوست قارچ، ضایعات قارچ، هوادیدگی،اصلاح خاک ،آبشویی