تعیین عمق شاخص و بهینه آبیاری در ذرت های زودرس با هدف احتساب حداکثر سود

چکیده به منظور محاسبه عمق های شاخص و بهینه آب مصرفی و با توجه به هدف کسب سود حداکثر در اثر کم آبیاری، تحقیقی در قالب یک طرح آماری با آرایش کرت های خرد شده بر روی سه رقم ذرت زودرس ارقام ۳۰۱ ، ۳۰۳ و ۳۱۵ انجام شد. در این آزمایش ارقام ذرت به عنوان تیمار اصلی با سه تکرار و سطوح آبیاری به عنوان تیمار فرعی بود که با استفاده از سیستم آبیاری تک شاخه ای مدل هنکس اقدام به ایجاد ۶ سطح آبیاری در دو طرف لوله گردید. با استفاده از نتایج تحقیق براساس مقادیر مختلف آب مصرفی توابع تولید Y(W) ، تابع هزینه C(W) و تابع درآمد B(W) برای هر سه رقم تعیین و بر اساس تحلیل ریاضی و اقتصادی این توابع عمق های شاخص و بهینه آبیاری مورد ارزیابی قرار گرفت و مشخص گردید که: الف) با وجود اینکه آبیاری کامل بالاترین میزان عملکرد را به دنبال دارد اما به دلیل بالا رفتن هزینه ها سود خالص نهایی حداکثر نیست، ب) با کم آبیاری در شرایط محدودیت زمین، با هدف استفاده از حداکثر واحد اراضی، عمق بهینه آب مصرفی برای ارقام مختلف، کاهش حدودا ۳درصد را نسبت به آبیاری ماکزیمم نشان می دهد، و ج) با کم آبیاری در شرایط محدودیت آب، با هدف استفاده حداکثر از واحد حجم آب، عمق بهینه آب مصرفی نسبت به آبیاری ماکزیمم بطور متوسط ۱۹درصد کاهش خواهد یافت. نتایج همچنین نشان دادند که سود خالص در دو حالت با به کارگیری یک عمق آب مصرفی معادل با عمق آب مصرفی ماکزیمم برابر می باشد، پس منطقی است که عمق آب مصرفی معادل که به طور متوسط ۹۰درصد عمق آب مصرفی ماکزیمم است، بکار رود. ضمنا با کم آبیاری ۵/۱۷درصد برای رقم ۳۰۱ ، ۴/۲۰درصد برای رقم ۳۰۳ و ۱/۱۹درصد برای رقم ۳۱۵، به ترتیب بالاترین بازده ریالی برای یک مترمکعب آب معادل ۲/۱۰۱۱ ، ۱/۱۲۰۶ و ۶/۱۵۴۳ ریال عاید خواهد شد. با آب صرفه جویی شده از محل کم آبیاری، سطح زیر کشت افزایش یافته و در نهایت سود خالص نهایی افزایش قابل ملاحظه ای خواهد داشت. همچنین بیشترین سود خالص در بین ارقام فوق، مربوط به رقم ۳۱۵ است. واژه هان کلیدی: کم آبیاری، عمق بهینه آبیاری، ذرت زودرس، سود، بازده ریالی