بررسی میزان بنزن ، تولوئن ، اتیل بنزن و زایلن (BTEX ) موجود در هوای محیطی کارگاههای نقاشی خودرو در مقایسه با هوای مناطق مسکونی اطراف کارگاهها در شهر یزد - زمستان ۱۳۹۴

مقدمه: بنزن، تولوئن، اتیل بنزن و زایلن (BTEX) از جمله ترکیبات آلی فرار و آلاینده های مهم هوا می باشند که خصوصیات فیزیکی و شیمیایی مشابهی دارند. این ترکیبات از حلال ها ، مواد پتروشیمی و رنگ ها به وفور متصاعد می گردند و در مقادیر جزئی نیز مخاطراتی برای شاغلین صنایع و همچنین مناطق مسکونی اطراف آنها بهمراه دارند. هدف از انجام این مطالعه بررسی و تعیین میزان این آلاینده ها درون هوای محیطی کارگاه های نقاشی خودرو و همچنین مناطق مسکونی اطراف کارگاه های شهر یزد می باشد. مواد و روش ها:تعداد ۱۵ نمونه از هوای محیطی کارگاه های نقاشی خودروی شهر یزد وتعداد ۱۵ نمونه نیز از هوای مناطق مسکونی اطراف آن کارگاه ها در فصل زمستان سال ۱۳۹۴ توسط کیسه های تدلار و پمپ نمونه برداری فردی جمع آوری گردید. نمونه ها با فاز جامد میکرو استخراج شده و با استفاده از گازکروماتوگرافی (GC/FID) جداسازی و سنجش گردیدند. داده ها با نرم افزار آماری۱۶ SPSS- مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفتند. یافته ها: نتایج حاصل نشان دادکه میانگین غلظت و انحراف معیار هر یک از آلاینده های بنزن، تولوئن،                  اتیل بنزن و زایلن در هوای محیطی کارگاههای نقاشی خودروی شهر یزد به ترتیب (۷۳/۰± ۱۴/۲)،                  ( ۹۷/۱± ۰۹/۴ ) ، ( ۲۹۰/۰± ۰۸/۱ ) و( ۰۰/۱ ± ۰۵/۳) ppm و میانگین غلظت و انحراف معیار هر یک از آلاینده های بنزن، تولوئن، اتیل بنزن و زایلن در هوای شعاع ۵۰ متری مناطق مسکونی اطراف کارگاهها به ترتیب ( ۲۰۲/۰ ± ۹۶۰/۰ ) ، ( ۴۰۹/۰± ۵۰/۱ ) ، ( ۴۲۰/۰± ۶۱۳/۰ ) و ( ۴۵۲/۰ ± ۳۸/۱ ) ppm می باشد. نتیجه گیری: میانگین غلظت بنزن در هوای کارگاههای نقاشی خودرو چند برابر بیشتر از میزان حد مجاز استاندارد بیان شده توسط اداره ارزیابی خطرات بهداشت محیط و کمیته فنی بهداشت حرفه ای کشور (۵/۰) ppm می باشد و همچنین میانگین غلظت این آلاینده در هوای شعاع  ۵۰ متری اطراف کارگاهها نیز بیشتر از میزان مجاز استاندارد می باشد در حالیکه غلظت تولوئن ، اتیل بنزن و زایلن کمتر از حد مجاز می باشند

کلیدواژه ها:

benzene ، toluene ، ethyl benzene ، xylene ، Chromatography ، ترکیبات آلی فرار ، گازکروماتوگرافی ، نقاشی خوردو