گونه بندی شهرهای بالای صد هزار نفری ایران براساس تحولات جمعیتی ۵۰ سال گذشته (۸۵-۱۳۳۵)

 این تحقیق با هدف تبیین تحولات ۴۰ ساله در جمعیت این شهرها بویژه شهرهایی که از رشد نامتعادل تری برخوردار بودند صورت گرفته است. رویکرد این مطالعه از نوع تحلیلی- تکوینی بوده و بر پایه داده­های اسنادی- کتابخانه­ای و نتایج سرشماری سال­های ۱۳۴۵ تا ۱۳۸۵ استوار است. شهرها براساس نرخ رشد متوسط ۴۰ سال اخیر در چهار گروه تقسیم­بندی شدند. نتایج حاصله بیانگر آن است که ۸۰ شهر بالای صدهزار نفری ایران ۷۰ درصد جمعیت شهری را تشکیل می­دهند این شهرها از نظر تعداد و سهم جمعیتی همواره رو به افزایش بوده و از نظر میزان رشد اکثرا تا سال ۱۳۶۵ سیری صعودی و پس از آن به تدریج روند نزولی را آغاز نمودند. برخلاف سده­های گذشته که عوامل طبیعی تاثیر تعیین­کننده­ای در رشد و پراکنش جمعیت شهری ایران داشته، امروزه عوامل انسانی نظیر سیاست­های اقتصادی و جمعیتی دولت نقش مهمی را در این خصوص ایفا نموده­اند. پس از اسلامشهر با ۹۱/۱۲ درصد رشد متوسط در طول p دوره مورد مطالعه، شهرهای اقماری تهران مانند قدس، ملارد، قرچک و پاکدشت با جذب سرریز جمعیتی تهران بیشترین رشد را داشته­اند. برخی شهرها مانند مسجدسلیمان و آبادان نیز از رشدی بسیار ضعیف وگاه منفی برخوردار بودند.

کلیدواژه ها:

گونه بندی شهری ، تحولات جمعیتی ، شهره ای بزرگ ، نرخ رشد منفی