الگوی خودمراقبتی منظم در صمیمیت زناشویی برخاسته از دیدگاه اسلامی

هدف از پژوهش حاضر، تبیین الگوی خودمراقبتی منظم در صمیمیت زناشویی برخاسته از دیدگاه اسلامی است. بدین منظور با استفاده از نظریه داده‎ بنیاد، منابع اسلامی شامل آیات قرآن و روایات معصومین(ع) مطالعه شد. با جست‎ وجوی کلیدواژه‎ های مرتبط با موضوع و با کمک نرم‎ افزارهای جست‎ وجوگر از میان آیات قرآن و پنجاه منبع روایی اسلامی داده‎ های پژوهش گردآوری شد، سپس به‎ منظور کشف و استخراج الگوی خودمراقبتی، داده‎ ها در یک فرایند سه مرحله‎ ای شامل کدگذاری باز اولیه و ثانویه و کدگذاری محوری رمزگشایی شد و در اختیار ده نفر از کارشناسان در حوزه دین و خانواده قرار گرفت و پس از تایید و اصلاح مطابق با نظر آن‎ ها، با مطالعه و مرور مقوله‎ های محوری، مقوله هسته‎ ای مدل کشف و ارتباط سایر مقوله‎ ها در بطن الگوی نظری مطابق با الگوی پارادایمی اشتراوس و کوربین با استفاده از کدگذاری گزینشی تعیین شد. یافته‎ های پژوهش نشان داد که پدیده‎ محوری در این الگو، انس یا صمیمیت است که ارضای نیازهای صمیمانه به‎ منزله شرایط علی، موانع صمیمیت و عواطف مثبت و منفی به‎ منزله شرایط مداخله‎ گر، شرایط زمینه‎ ای شامل مسئولیت‎ پذیری زوجین، ادارک سازه‎ های صمیمیت انتظاری و واقعی، راهبردها شامل تنظیم ادراک‎ ها، اشتراک‎ گذاری ادراک‎ ها، تعیین وضعیت صمیمیت زناشویی و انجام مهارت‎ ها متناسب با وضعیت صمیمیت زناشویی و خودمراقبتی منظم به‎ منزله پیامد الگو کشف شد. فرایند الگوی خودمراقبتی منظم برای شکل‎ گیری روابط صمیمانه زوج‎ ها یک الگوی فرهنگی و متناسب با آموزه‎ های دین اسلام بوده است و زوج‎ ها با یادگیری آن می‎ توانند به‎ صورت خودیاری، روابط صمیمانه خود را ارتقا بخشند.‎

کلیدواژه ها:

خودمراقبتی منظم ، صمیمیت ، زناشویی ، دیدگاه اسلام