باززایی ۶ ژنوتیپ پنبه (Gossypium hirsutum L.) از طریق جنین زایی سوماتیکی

     بهینه­سازی روش های باززایی در پنبه با استفاده از تکنیک های کشت بافت در اصلاح و تولید موفق ارقام پنبه های تراریخت ضروری به­نظر می رسد. ریزنمونه های ۱۴-۷ روزه هیپوکوتیل و برگ لپه­ای ۶ ژنوتیپ پنبه به­منظور تحریک کالوس به مدت ۱۰ هفته روی محیط کشت MS۱ (محیط کشت MS حاوی ویتامین­های محیطB۵ ) حاوی هورمون­های اکسین و سیتوکینین با استفاده از آزمایش فاکتوریل بر مبنای طرح کاملا تصادفی با سه تکرار کشت شدند. کشت­ها به اتاقک رشد با شرایط دمایی ۲±۲۸ درجه سانتی­گراد و دوره نوری ۱۶ ساعت روشنایی با شدت نور ۲۰۰۰ لوکس به­منظور القای کال­زایی منتقل شدند. کالوس­های جنین­زا جهت تحریک و بلوغ جنین­ها به محیط کشت­های MS حاوی NH۴NO۳ و KNO۳ بدون هورمون منتقل شدند. با اینکه KNO۳ تاثیر ناچیزی جهت تحریک جنین­های سوماتیکی دارد اما برای نمو و بلوغ جنین­ها بیشترین کارایی را دارد. به­منظور جوانه­زنی جنین­های سوماتیکی از محیط کشت MS حاوی هورمون GA۳ استفاده شد و گیاهچه­های باززا شده از روش جنین­زایی سوماتیکی تولید شدند. ژنوتیپ ۴-S-۴ با هر دو نوع ریزنمونه (هیپوکوتیل و برگ کوتیلدون) از نظر شروع کال­زایی، درصد کال­زایی و همچنین درصد تولید کال جنین­زا برتر از سایر ژنوتیپ ها بود.      بهینه­سازی روش های باززایی در پنبه با استفاده از تکنیک های کشت بافت در اصلاح و تولید موفق ارقام پنبه های تراریخت ضروری به­نظر می رسد. ریزنمونه های ۱۴-۷ روزه هیپوکوتیل و برگ لپه­ای ۶ ژنوتیپ پنبه به­منظور تحریک کالوس به مدت ۱۰ هفته روی محیط کشت MS۱ (محیط کشت MS حاوی ویتامین­های محیطB۵ ) حاوی هورمون­های اکسین و سیتوکینین با استفاده از آزمایش فاکتوریل بر مبنای طرح کاملا تصادفی با سه تکرار کشت شدند. کشت­ها به اتاقک رشد با شرایط دمایی ۲±۲۸ درجه سانتی­گراد و دوره نوری ۱۶ ساعت روشنایی با شدت نور ۲۰۰۰ لوکس به­منظور القای کال­زایی منتقل شدند. کالوس­های جنین­زا جهت تحریک و بلوغ جنین­ها به محیط کشت­های MS حاوی NH۴NO۳ و KNO۳ بدون هورمون منتقل شدند. با اینکه KNO۳ تاثیر ناچیزی جهت تحریک جنین­های سوماتیکی دارد اما برای نمو و بلوغ جنین­ها بیشترین کارایی را دارد. به­منظور جوانه­زنی جنین­های سوماتیکی از محیط کشت MS حاوی هورمون GA۳ استفاده شد و گیاهچه­های باززا شده از روش جنین­زایی سوماتیکی تولید شدند. ژنوتیپ ۴-S-۴ با هر دو نوع ریزنمونه (هیپوکوتیل و برگ کوتیلدون) از نظر شروع کال­زایی، درصد کال­زایی و همچنین درصد تولید کال جنین­زا برتر از سایر ژنوتیپ ها بود.

کلیدواژه ها:

Plantlet regeneration ، Cotyledon ، Cotton ، Somatic Embryogenesis ، Hypocotyl ، باززایی گیاهچه ، برگ لپه ای ، پنبه ، جنین زایی سوماتیکی ، هیپوکوتیل