ارزیابی عملکرد تصفیه خانه های آب مراغه،نهند،میاندوآب و پارس آباد و شناسایی فاکتورهای تاثیرگذار در تقلیل عمر مفید آنها

شاید به جرات توان گفت که امروز شاخص ترین اثر تخریبی توسعه در محیط زیست بشر بر روی منابع آبی و بویژه آب های سطحی اتفاق است چرا که از یکسو وضعیت توپوگرافیکی مناطق مختلف زمینه هدایت و جریان انواع فضولات و ضایعات جامد و مایع را به نقاط پست که در واقع رودخانه و دریاها و اقیانوس ها در آن واقع شده اند فراهم آورده و از سوی دیگر از قدیم الایام آب مظهر پاکی و ماده پالایش دهنده تمام آلاینده ها شناخته شده، از این جهت بشر و سایر ساکنین کره ارض آگاهانه کلیه ناپاکی های جسم و محیط زندگی خود را با آب زدوده است. ولی در تنزیل کیفیت آب منابع سطحی علاوه بر عوامل فوق نمی توان از تهدیدهای ناشی از راه های آبی (کشتی رانی)، منابع طبعی (زهاب معادن) فروریزه های کیهانی و نظایر آن چشم پوشی نمود. به هر حال آنچه مهم است در گذشته توازنی بین قدرت خود پالائی منابع آبی و میزان تخلیه ها برقرار بود که نهایتا حفظ شرایط مناسب حیات را فراهم می آورد، ولی در جهان توسعه یافته کنونی بهم خوردن این موازنه کاملا مشهود بوده و تقریبا کمتر آبی را می توان یافت که کیفیت اصلی خود را دارا باشد. و اما نکته قابل توجه در کنار تنزیل کیفیت فوق آنست که رشد تکنولوژی و فزونی آگاهی های نوع بشر منجر به بالا رفتن معیارها و استانداردهای حیات گردیده و او دیگر تمایل به مصرف آب با کیفیت سال های قبل را ندارد. امروز تمام جوانب فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی و اثرات هر فاکتور آن در سلامتی بشر شناخته شده است، فلذا تلاش دارد با دستکاری در کیفیت آن استانداردهای زندگی خود را ارتقاء بخشد و در این راستا تکنولوژی را بخدمت گرفته و با ایجاد سیستم های تصفیه از یکسو درصدد زدودن ناخالصی های آن برآمده و از سوی دیگر با اصلاح کیفیت فیزیکی و شیمیائی آن نیازهای حیاتی سلول ها خود را در سبد خوراکی خویش فراهم نموده است. فرایند تصفیه آب در نوع خود از چنان پیچیدگی خاصی برخوردار می باشد که طراحان و بهره برداران این سیستم ها جز در سایه آگاهی کامل از جنبه های فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی آن نخواهند توانست هدف های مورد انتظار مصرف کنندگان را تحقق بخشند و بعلاوه این ناآگاهی منجر به فوت سرمایه به لحاظ استهلاک تاسیسات خواهد گردید. در کشورهای پیشرفته استفاده بهینه از سیتسم های مغزافزاری و سخت افزاری و قانونمند نمودن شیوه های طراحی و بهره برداری نهایت منجر به ایجاد تصفیه خانه های ایده آل با عملکرد بالا و عمر مفید طولانی گردیده و بازگشت سرمایه را حقیقتا بدنبال داشته است، ولی در کشورهای جهان سوم و در حال توسعه با وجود دستیابی به جنبه های تئوریکی تصفیه آب و احداث تصفیه خانه مدرن و نیمه مدرن بندرت حصول استانداردهای مورد قبول مجامع جهانی میسر گشته و علاوه براین توام نبودن علم و تجربه در این کشورها نهایتا منجر به تقلیل عملکرد تصفیه خانه ها و کاهش عمر مفید آنها گردیده است و متولیان امر در تبیین این ناهمگونی عموما رفع مسئولیت از حوزه خویش نموده و هرگز تفکر ایجاد وحدت رویه در تقلیل محدودیت و مشکلات را در سر نپرورانده اند. مجموعه حاضر پژوهشی است در خصوص کشف نارسائی های فنی، مدیریتی که بنوعی در کاهش عملکرد و عمر مفید چهار تصفیه خانه احداث شده در استان های آذربایجان شرقی و اردبیل دخیل بوده و طبعا در قالب آن ایده های جدید طراحی و بهره برداری تاثیرگذار در بهبود عملکرد تصفیه خانه های آب که قابل تعمیم به سایر طرح های مشابه در سطح کشور نیز می باشند ارائه خواهد گردید. و نکته قابل ذکر آنکه در راستای بدیع سازی موضوع قصد برآن خواهد بود که بصورت تحلیلی صرفا به مطالبی پرداخته شود که بنوعی در فازهای طراحی، اجرا و بهره برداری مورد کم توجهی و یا بی توجهی واقع شده و نهایتا تاثیر آنها در کاهش عملکرد و عمر مفید تصفیه خانه ها مشهود می باشد، از این رو تلاش خواهد گردید از نگارش مطالب تکراری و معادلات و مفروضات طراحی و اجرا و بهره برداری که متناوبا در کتب رفرنس آورده شده است خود داری گردد. بدیهی است کشف عوامل و فاکتورهای ملموس و ناملموس تاثیرگذار در عملکرد و عمر مفید از بابلای کتب و ایده های جهانی در قالب ادبیات موضوع بعنوان اولین گام پژوهشی حاضر تلقی شده و آنگاه با استعانت از این یافته ها، تحلیل قیاسی مابین استانداردهای جهانی و وضعیت موجود بعمل خواهد آمد و آخر الامر در جهت بهبود وضعیت نامطلوب طرح های اجرا شده پیشنهادات و راهنمودهای عملی ارائه خواهد گردید. علاوه بر این با تبیین آخرین استانداردهای جهانی نسبت به غنی سازی طرح های آتی و دردست مطالعه راهکارهای منطقی ارائه خواهد گردید. امید است این نخستین تحقیق که در نوع خود حداقل در کشور خودمان منحصر بفرد می باشد بتواند از یکسو در کشف مفاهیم موضوع موفق بوده و از سوی دیگر زمینه تداوم این نوع مطالعات را بدنبال داشته باشد.