بررسی کارایی هیدرولیکی بندهای اجرا شده در استان آذربایجانشرقی و ارائه روشهای اصلاحی

علم هیدرولیک به قدمت تمدن بشری است، اما با وجود چنین پیشینه تاریخی طولانی هنوز هم حاوی ابهاماتی بوده و به لحاظ نظری پراز عوامل نامعلوم است. یکی از دلایل عدم قطعیت نظری علم هیدرولیک، وجود متغیرهای نامشخصی است که حتی در پاره ای از آسانترین مسائل عملی به چشم می خورد. در سال های اخیر احداث سازه های آبی که مستقلا توسط مهندسین کشورمان طراحی و اجرا می شوند، افزایش یافته است. ارزیابی این سازه ها و بررسی نقاط قوت و ضعف آنها می تواند چراغ راه، مهندسین دست اندرکار باشد. هدف این تحقیق بررسی کارائی هیدرولیکی سدهای انحرافی کوچک (بندها) اجرا شده در استان آذربایجان شرقی می باشد. جهت رسیدن به این هدف بررسی سازه های مورد نظر از دیدگاه های نظری و تجربی لازم خواهد بود. در اینجا مبانی تئوریکی مرتبط با طراحی بندها و ابنیه وابسطه به آن جهت درک مفاهیم ارائه شده است. در بررسی عملی این سازه ها کوشش شده است بین کارائی بندها و عواملی مانند مشخصات رودخانه از قبیل شیب، دانه بندی بستر، نوع تداوم رودخانه، و مشخصات فیزیوگرافی حوزه و مشخصات هیدرولیکی جریان های موجود در روی بند و محل استقرار آن و ... ارتباطی پیدا شود. و اثرات هریک از این عوامل در کارائی سازه ها مورد مطالعه قرار گرفته است. بطور کلی می توان چنین استنتاج نمود که طراحی بندها، متفاوت از طراحی یک سرریز بوده و لازم است در طراحی این سازه ها علاوه بر اعمال معیارهای مرسوم به معماری خود بند به عنوان مجموعه ای از ابنیه وابسته دقت کافی مبذول داشت. داشتن اطلاعات و شناخت کافی از مشخصات فیزیوگرافی رودخانه و حوزه و طراحی بند براساس این مشخصات، تعیین درست محل استقرار بند و بهینه نمودن ارتفاع آن از مهمترین قسمت های طراحی این سازه ها است. مشخصات اجرایی ابنیه وابسته و خصوصا تراز کف بند حوضچه آرامش نیز تابعی از مشخصات هیدرولیکی روخانه می باشد.