بررسی علل فرسایش در پایاب حوضچه های آرامش

اصول بنیادی و زمینه های تئوریک موجود در زمینه موضوع و شرایط هیدرولیکی جریان در پایاب سازه های آبی و حوضچه های آرامش در فصل اول پایان نامه بررسی گردیده، در این رابطه خیزآب و نقش آن در استهلاک انرژی درپایاب سازه های یاد شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. خیزآب که تحت شرایط تغییر حالت یک جریان از وضعیت فوق بحرانی به زیربحرانی تشکیل می گردد، با از دست دادن مقداری انرژی سرعت آب از سرعت اولیه V۱ به سرعت ثانویه V۲ می رسد، تامین ایمنی سازه در پایاب محل تشکیل خیزآب و سرعت خروجی آب از حوضچه آرامش در بوجود آمدن فرسایش و پایداری سازه اهمیت خاصی پیدا می کند، که در مبحث یاد شده بررسی گردیده است. همچنین در این فصل ضوابط و معیارهای طراحی سرریزها و حوضچه های آرامش در پایاب سازه های آبی و سدهای انحرافی مورد بررسی قرار گرفته است، در این بخش ۴ نوع حوضچه آرامش (IV- III- II- I) که توسط U. S. B. R  توصیه شده است و یک نوع حوضچه آرامش استاندارد بنام ساف (SAF Stlling Basin) که در سال ۱۹۴۸ در آزمایشگاه SAF) St. Anthony Falls) در دانشگاه Minnesota طراحی گردید و می توان از آن در محدوده Frl-<۱۷؛>۱/۷ استفاده نمود مورد بررسی قرار گرفته است، انواع حوضچه های مذکور بتناسب شرایط هیدرولیکی حاکم در پایاب انتخاب می گردند. در شرایط طبیعی طول بیشتری در پایاب سازه های آبی جهت تشکیل خیزآب لازم می گردد ولی در شرایط احداث حوضچه های آرامش مختلف U. S. B. R این طول تا ۶۶% و توسط حوضچه نوع SAF از ۷۰ الی ۹۰ درصد نسبت به شرایط طبیعی کاهش می یابد. در فصل دوم، سوابق تحقیقات بعمل آمده در زمینه موضوع و نتایج کارهای انجام شده بر روی مدل در این زمینه مورد بررسی و تجزیه تحلیل قرار گرفته است. بر پایه نتایج این فصل، حتی در شرایط تشکیل خیزآب در داخل حوضچه های آرامش (شرایط ایده آل هیدرولیکی) بروز فرسایش در پایاب حوضچه ها بطور کامل منتفی نمی گردد و در هر حال درحدی فرسایش را در پایاب سازه ها باید پذیرفت و فرسایش بوجود آمده سبب می شود که بخشی از رسوبات محموله در پایاب حوضچه جمع شده و تحت شرایط در پایداری پایاب سازه تاثیر مثبت داشته باشد. شایان ذکر است که در این رابطه فرسایش پیش رونده مخرب است و بایستی تدابیر لازم اتخاذ گردد.