بررسی وجود ویروس SARS-CoV-۲ در منابع فاضلاب

از ابتدای شیوع بیماری کووید-۱۹ در کشور متصدیان شرکت آب و فاضلاب تصمیم به پایش ویروس SARS-CoV-۲ در محیط آبی (آب و فاضلاب) گرفتند. در مرحله اول آخرین روشها و دستورالعملهای شناسایی کروناویروس و سایر ویروسهای پوشش دار مطابق اسناد علمی منتشر شده توسط سازمان بهداشت جهانی، حفاظت محیط زیست آمریکا و مقالات علمی منتشره مورد بررسی قرار گرفت. به دلیل عدم وجود روش آزمون استاندارد برای شناسایی ویروس فوق در آب و فاضلاب، با استفاده از روشهای شناسایی سایر ویروسها، روش نهایی شناسایی SARS-CoV-۲ (روش تلفیقی استاندارد متد ۲۰۱۷ و استاندارد (EPA۱۶۱۵ تدوین شد. سپس تجهیزات و مواد مورد نیاز تهیه و روش آزمون برای بار اول در تاریخ ۹۹/۴/۲ پیادهسازی شد. نمونه برداری مطابق استاندارد متد ۲۰۱۷ از فاضلاب خام ورودی و پساب خروجی تعداد بیست تصفیه خانه فاضلاب شهری واقع در استان تهران انجام شد. فاضلاب خام ورودی و پساب خروجی تصفیه خانه های فاضلاب تهران طی شش ماه (از ابتدای تیر تا پایان آذرماه) به روش RT-PCR مورد پایش قرار گرفت. با توجه به طولانی بودن مرحله تغلیظ فاضلاب خام، برای انجام هر آزمون، به مدت زمانی بین ۸ تا ۱۳ ساعت نیاز بود. همچنین آزمونهای مقایسه ای* در سه نوبت بین آزمایشگاه های ویروسشناسی آبفای استانهای تهران و البرز انجام شد. برای صحه گذاری آزمون، انتروویروس به عنوان نمونه کنترل مثبت در نمونه ها مورد آزمایش قرار گرفت. نتایج نشان داد % ۶۰ نمونه های فاضلاب خام به SARS-CoV-۲ آلوده هستند در حالی که در پساب کلردار خروجی فاضلاب، ژنوم ویروس مشاهده نشد. با توجه به وجود ویروس از چندین روز قبل از بروز علائم در افراد مبتلا و دفع آن تا مدتها پس از پایان دوره حاد ابتلا، مطابق علم اپیدمیولوژی مبتنی بر فاضلاب پایش ژنوم این ویروس در فاضلاب خام علاوه بر نظارت بر کارایی تصفیه خانه فاضلاب میتواند به شبکه بهداشتی کشور درباره بروز همه گیری در نقاط مختلف هشدار دهد. آزمون مقایسه ای: آزمونی بین چند آزمایشگاه با روش آزمون یکسان که جهت صحه گذاری بر نحوه انجام روش آزمون برگزار می شود.

کلیدواژه ها:

کروناویروس ، پساب تصفیه شده ، روش RT-PCR