بررسی عوامل کالبدی موثر در ایجاد و ارتقاء حس تعلق مکانی در طراحی شهری (مطالعه ی موردی: فضای عمومی بلانش شهر مشهد)

حس تعلق به مکان بین فرد و مکان، پیوند ناگسستنی ایجاد می­کند، موجب هماهنگی فرد با محیط و رضایتمندی وی می­­شود و انگیزه­ی لازم برای ماندگاری فرد در محیط را فراهم می­کند.کافی­شاپ یکی از مهم­ترین فضاهای شهری می­باشد که افراد نه صرفا برای نوشیدن چای یا قهوه، بلکه برای تجربه­ی معنا و احساس و گذراندن ساعاتی دور از زندگی کاری و استرس به آن مراجعه می­کنند. بنابراین شناخت عوامل موثر در ایجاد حس­تعلق و آن­چه که انسان را در ارتباطی درونی با محیط قرار می­دهد الزامی است. هدف کلی پژوهش حاضر، پرداختن به شناخت مفهوم حس­تعلق و عوامل موثر بر ایجاد آن، به خصوص عوامل کالبدی موثر بر ایجاد این حس در محیط کافی­شاپ می­باشد. پژوهش حاضر از نوع کاربردی است و روش پژوهش از نوع کیفی و توصیفی تحلیلی است. جهت گردآوری اطلاعات و مبانی نظری پژوهش، از روش مطالعات کتابخانه­ای و اسنادی و برای بررسی و تحلیل مولفه­های کالبدی موثر بر ایجاد حس­تعلق در نمونه­ی موردی از شیوه­ی پیمایش میدانی (مشاهده و مصاحبه) استفاده شده است. یافته­های پژوهش نشان می­دهند، مولفه­ی کالبدی موثرترین مولفه در ایجاد و ارتقاء حس تعلق در کافی­شاپ بوده و­ تحت تاثیر ده شاخص­ رنگ، هندسه، مصالح، نور طبیعی و مصنوعی، مقیاس، تنوع، زیبایی و عناصر طبیعی می­باشد. بررسی مولفه­های کالبدی در کافی­شاپ بلانش نیز، نشان داد شاخص نور، عناصر طبیعی و تنوع فضایی بیش­ترین تاثیرگذاری را در ارتقاء حس­تعلق به مکان در نمونه­ی مورد بررسی دارند. در نهایت نیز، برای هرکدام از مولفه­های کالبدی راه­کارهایی جهت ارتقاء حس تعلق به مکان ارائه­شده­است.

کلیدواژه ها:

حس تعلق ، طراحی داخلی ، کافی شاپ ، فضای عمومی ، عوامل کالبدی ، مشهد