مدل‎سازی یکپارچه سیستم‎های منابع آب، کشاورزی و اقتصادی- اجتماعی دشت هشتگرد با رویکرد دینامیک سیستم‎ها

بحران آب ناشی از رشد جمعیت و توسعه اقتصادی مهم‎ترین تهدید برای جوامع انسانی است. دشت هشتگرد به دلیل توسعه فعالیت های اقتصادی- اجتماعی، با مسئله گسترش جمعیت، افزایش تقاضای آب و محدودیت منابع آب روبروست. به دلیل پیچیدگی مسائل مربوط به سیستم های منابع آب و دیگر سیستم های در تعامل با آن، برای مدیریت، برنامه‎ریزی، ارزیابی سیاست های مدیریت آب و شبیه‎سازی سیستم جامع منابع آب دشت هشتگرد، مدل دینامیک سیستم‎ها بر اساس نمودارهای حلقه‎های علت و معلولی در محیط نرم‎افزار Vensim PLE توسعه داده شد. این مدل، روابط بازخوردی بین زیرسیستم های هیدرولوژیکی، کشاورزی و اقتصادی- اجتماعی دشت هشتگرد را برقرار می‎کند. برای صحت سنجی مدل، داده‎های مشاهداتی ۱۳۸۰-۱۳۸۵ شمسی و دو آزمون تکرار رفتار و شرایط حدی استفاده شد. نتایج صحت سنجی مدل برای متغیرهای جمعیت، نیاز آب شرب، نیاز آب صنعت و ارزش افزوده نشان داد مدل به منظور بازسازی رفتار پارامترهای مختلف درون سیستم به خوبی واسنجی شده و نشان دهنده توانایی مدل در شبیه‎سازی سیستم‎های منابع آب دشت هشتگرد تحت سیاست های مختلف در دوره های آتی است. بنابراین، این مدل را می‎توان ابزار پشتیبان تصمیم در ارزیابی آثار تصمیم ها و اقدام های مختلف بر سیستم‎های منابع آب، کشاورزی و اقتصادی- اجتماعی دشت هشتگرد در مدیریت بحران آب موجود در منطقه به کار برد.

کلیدواژه ها:

پویایی سیستم ، حلقه های علت و معلولی ، روابط بازخوردی ، صحت سنجی ، نرم‎افزار Vensim PLE