الاهیات فرهنگی و صلح پژوهی دینی: بازخوانی مبانی تئوریک دیدگاه های مرتبط با مسایل صلح پژوهی دینی

وجود پتانسیل های فرهنگی و معنوی دین برای ایجاد جهانی عاری از خشونت کهمی تواند منجر به فراهم ساختن زیست گاهی انسانی مملو از ایده های تفاهمی ورویه های مسالمت آمیز شود، برای بحث موضوعی است سهل، ممتنع و متناقض نما(پارادوکسیکال) است. بحث ازاین مقوله سهل است، به این خاطر که فلسفه دین وگوهر ایمانی اعتقادی آن که بر نجات و سعادت انسان و اخلاق مداری و انسان دوستیاستوار است موکد برصلح گرایی است. اما ممتنع است، زیرا فرهنگ دینی و رویه هایدین ورزان و ایده های متولیان رسمی دین و کردارهای اجتماعات دینی در مواردیمتمرکز بر جنگ گرایی اند. اما پارادوکسیکال است، به این سبب که ادیان ابراهیمینوعی"اصل جنگ عادلانه" را نیز ذیل عنوان "جهاد مقدس" تشریح، توجیه و توصیه می کنند.اینها واقعیت های فرهنگی وتاریخی و الاهیاتی هستند که مساله دیدگاه های مبنایی که پشتوانه این تزهای متناقض در الاهیات ادیان ابراهیمی هستند را طرح می کند. همچنین این که در نزاع میان حقیقت فلسفی دین و واقعیت فرهنگی دین، الاهیاتصلح انسانی مطرح است یا الاهیات جنگ عادلانه، خود مساله ای است قابل تاملبرای تبیین ماهیت صلح پژوهی دینی با تاکید بر الاهیات ابراهیمی.اما ایده اصلی مقاله حاضر این است که بن مایه الاهیاتی تزهای مرتبط با "جنگدینی" یا "صلح دینی"از طریق ارجاع به منظرهای "انحصارگرایی دینی" (این که تنهایک دین بر حق است و می تواند راه رستگاری باشد)، "شمو لگرایی دینی" (این کهادیان دیگر نیز نسبتا حظی از برحق بودن دارند و می توانند راه نجات و رستگاری رانشان دهند) و " کثرت گرایی دینی" (این که همه ادیان بالسویه بر حق اند و می توانندراه نجات و رستگاری را به شیوه خاص خود نشان دهند) امکان پذیرند.به همین منوال مفروض شالوده ای مقاله نیز، در نسبت با این ایده، این است کهاز این لحاظ و با تاکید بر"الاهیات فرهنگی" (الاهیاتی که نقطه تمرکز آن بر کثرت گراییفرهنگی، چندفرهنگ گرایی و تقویت امر بینافرهنگی دینی است) می توان گفت که"کثرت گرایی دینی" زمینه فرهنگی اجتماعی مساعد برای تقویت و توسعه "صلح دینی"(ایجاد صلح و کمک به صلح از طریق آموزه های ادیان و عملکردهای اجتماعات وسازمان های و نهادهای دینی و رویه های دین داران) است.اما این مقاله با وجود تاکید بر اهمیت این نوع مسایل واقعی ذکر شده کهمرتبط با صلح دینی و جنگ دینی اند، صرفا بر بازخوانی مبانی تئوریک مندرج دردیدگاه های الاهیات فرهنگی صلح دینی متمرکز است ، چون معتقد است برای فهمهر گونه صلح دینی از منظر دین پژوهی لازم است از نو نگاهی دیگر به الاهیاتصلح در پرتوی مسایل جدید داشت.

کلیدواژه ها:

الاهیات فرهنگی ، الاهیات صلح ، الاهیات جنگ عادلانه ، صلح دینی ، فرهنگ صلح ، صلح پژوهی