هویت شناسی نقش نمادین انسان درون قرص ماه، براساس نمونه های هخامنشی و نقش قیزقاپان

سال انتشار: 1397
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 193

فایل این مقاله در 20 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_JARCS-10-1_007

تاریخ نمایه سازی: 21 اردیبهشت 1400

چکیده مقاله:

نقش پیکره درون ماه یکی از اسرارآمیزترین نقوش نمادین ایران باستان است که تاکنون بسیاری از پژوهشگران درباره هویت شناسی و خاستگاه آن اظهارنظر کرده­اند. بااینحال هیچگاه مدارک موجود، برای دستیابی به یک نتیجهگیری نهایی و قطعی کافی نبوده است. برخی از پژوهشگران پیشینه نقش پیکره درون ماه را بهپیش از دوره هخامنشی رسانده و بر این باورند که هنر آشور نو خاستگاه این نقش بوده است. از طرفی این احتمال نیز وجود دارد که نقش پیکره درون ماه یک نقشمایه ابداعی کاملا ایرانی (ماد یا هخامنشی) باشد. به­علاوه تاکنون گزینه­های متنوع و متفاوتی چون اهورامزدا، خدای ماه، میترا، خورنه شاهی، شاه مرده یا زنده و ... برای هویت نقش پیکره درون ماه پیشنهاد شده است. نوشتار پیش رو ضمن بررسی پیشینه نقش پیکره درون ماه و تجزیهوتحلیل آرا پژوهشگران پیشین درباره هویت آن، به این نتیجه منتهی شده است که در میان گزینه­های متعدد پیشنهادی برای هویت نقش مذکور، دو گزینه بسیار محتمل وجود دارد؛ ۱. شاه ۲. خدایی غیر از اهورامزدا. در حالت اول محتمل­ترین گزینه شاه مرده یا متوفی و در حالت دوم محتمل­ترین خدای پیشنهادی، میترا خواهد بود.

نویسندگان

ایرج رضائی

دانشجوی دوره دکتری باستانشناسی دانشگاه تهران

بهمن فیروزمندی

استاد گروه باستانشناسی دانشگاه تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • بریان، پی­یر، (1381)، امپراطوری هخامنشی، ترجمه ناهید فروغان، چاپ اول، ...
  • بویس، مری، (1375)، تاریخ کیش زرتشت: هخامنشیان، ترجمه همایون صنعتی ...
  • پیوتروفسکی، بوریس، خطیب شهیدی، حمید، (1383)، تمدن اورارتو، تهران، پژوهشکده ...
  • تجویدی، علی­اکبر، (2535). دانستنی­های نوین دربارۀ هنر باستان­شناسی عصر هخامنشی ...
  • شوالیه، ژان، گربران، آلن، (1379)، فرهنگ نمادها: اساطیر، رویاها، رسوم ...
  • صراف، محمد رحیم، (1384)، مذهب قوم ایلام (2600-5000 سال پیش)، ...
  • کرتیس، جان، (1389)، بین‌النهرین و ایران در دوران هخامنشی؛ جهان ...
  • گیرشمن، رمان، (1346)،هنر ایران در دوران ماد و هخامنشی، ترجمه ...
  • لوکوک، پی یر، (1381)، کتیبه­های هخامنشی، ترجمه نازیلا خلخالی، تهران، ...
  • واکر، کریستوفر.، (1389)، گاهنگاری هخامنشی و منابع یونانی، در: بین ...
  • هینتس، والتر، (1383)، دنیای گمشده عیلام، مترجم فیروز فیروزنیا، تهران، ...
  • Abdi, K., 1999. Bes in the Achaemenid empire, Ars Orientalis, ...
  • Achaemenid Earring: http://www.metmuseum.org/art/collection/search/327422 ...
  • Assyrian rock Sculpture (Bavian): http://digitalcollections.nypl.org/items/510d47dc-4754-a3d9-e040a18064a99Bivar, A.D.H., 1998. The Personalities of ...
  • Bivar, A.D.H., 2005. Mithraism: a religion for the ancient Medes, ...
  • Black, J., Green, A., 1992. Gods, dmons and symbols of ...
  • Calmeyer, P., 2011. Art in Iran iii. Achaemenid art and ...
  • Curtis, J., Tallis, N., 2005. Forgotten empire the world of ...
  • Dalton, O.M., 1964. The Treasure of the Oxus with other ...
  • Dusinberre, E., 2008. Circles of light and Achaemenid hegemonic style ...
  • Edmonds, C. J., 1934. A Tomb in Kurdistan, Iraq, 1(2): ...
  • Finn, J., 2011. “Gods, Kings, Men: Trilingual Inscriptions and Symbolic ...
  • Fukai, Sh., Sugiyama, J., Kimata, K., Tanabe, K., 1983.Taq-i-Bustan: III-Photogrammetric ...
  • Garrison, M, B., Ritner, R, K., 2010. From the Persepolis ...
  • Gordon, C. H., 1939. Western Asiatic seals in the Walters ...
  • Herodotus, 1975. The history, (translated into English by A.D. Godley), ...
  • Herzfeld, E., 1941. Iran in the ancient east, London ...
  • Jamzadeh, P., 1982. The Winged ring with human bust in ...
  • Kantor, H.J., 1957. Achaemenid jewelry in the Oriental Institute, Journal ...
  • Keel, o., Uehlinger, Ch., 1990, Altorientalische Miniaturkunst: des altesten visuellen ...
  • Maras, S., 2009. Iconography, identity and inclusion: the winged disk ...
  • Mitchell, T.C., Searight, A., 2008. Catalogue of the Western Asiatic ...
  • Moorey, P.R.S., 1978. The iconography of an Achaemenid stamp-seal acquired ...
  • Orange, L., 1953. Studies on the iconography of cosmic kingship ...
  • Perrot, G., Chipiez, Ch., 1890. Histoire De L’Art, Paris ...
  • Qyzqapantomb :http://mcid.mcah.columbia.edu/mapping-mesopotamian- mounuments/qyzqapan-tombRazmjou, Sh., 2005. In Search of the lost Median ...
  • Root, C.M., 1999. The Cylinder Seal from Pasargade: of wings ...
  • Schmidt, E., 1957. Persepolis II, contents of the treasury and ...
  • Schmidt, E., 1970. Persepolis III: the Royal tombs and other ...
  • Segal, B., 1956. Art Bulletin, XXXVIII ...
  • Shahbazi, A. S, 1980. An Achaemenid symbol: II. Farnah ‘(God ...
  • , A. S., 1974. An Achaemenid symbol: I. A Farewell ...
  • Soudavar, A., 2003. The Aura of Kings, legitimacy and divine ...
  • Strabo Geography, (translated into English by H.C Hamilton) Bohn’s Classical ...
  • Stronach, D., 1966. The Koh-i Shahrak fire altar, Jornal of ...
  • Von Gall, H., 1988. Das Felsgrab von Qizqapan, ein denkmal ...
  • West, M., 2002. Darius’ ascent to Paradise, Indo-Iranian Journal, 45: ...
  • Zettler, L.R., 1979. On the chronological range of Neo-Babylonian and ...