تحلیل شایستگیهای حرفهای مورد نیاز کشاورزان دربرابر تغییرات اقلیمی نمونه مطالعه: حوضه جنوبی آبریز دریاچه ارومیه

پدیده تغییر اقلیم از مهمترین چالشهای قرن حاضر به شمار میرود؛ به همین دلیل در چند دهه اخیر پژوهشهای زیادی درزمینه محیطزیست، کشاورزی و عوامل تاثیرگذار بر آنها انجام شده است. در این میان، درک رفتار کشاورزان در مواجهه با تغییرات اقلیمی و شناخت دیدگاه آنها به آینده، به حل بهتر معضل کمک میکند. در همین زمینه، هدف اصلی پژوهش حاضر، شناسایی شایستگیهای حرفهای مورد نیاز کشاورزان دربرابر تغییرات اقلیمی است. جامعه آماری پژوهش حاضر، تمامی بهرهبرداران بخش کشاورزی حوضه جنوبی آبریز ارومیه است. تعداد ۱۵۳ نفر بهمثابه نمونه طی دو مرحله (نمونهگیری خوشهای و نمونهگیری تصادفی ساده) انتخاب شدند. ابزار اصلی پژوهش، پرسشنامه است. روایی پرسشنامه با نظر متخصصان و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. نتایج بررسی مولفههای تغییرات اقلیمی نشان داد طی ۳ دهه گذشته در حوضه جنوبی آبریز دریاچه ارومیه، میانگین دما و میانگین حداکثر دما به ترتیب افزایش ۸/۱ و ۵/۳ درجه سانتیگرادی داشتهاند. همچنین میانگین حداقل دما، میانگین بارش و رطوبت هوا به ترتیب با کاهش ۳/۱ درجه سانتیگرادی، ۳/۱ میلیمتری و ۵ درصدی مواجه بودهاند. برمبنای یافتههای مدل بوریچ، ۲۹ شایستگی حرفهای نمره اولویت بیشتر از ۴ کسب کردند؛ به بیان دیگر، این نتایج نشاندهنده کمبود یا ضعف افراد در ۲۹ حرفه است؛ بنابراین تمرکز دستاندرکاران و برنامهریزان باید بر تقویت و ارتقای آنها برای مقابله با تغییرات اقلیمی باشد. در این بین مشورتکردن و ارتباط با کارشناسان، انتخاب برنامه (الگوی) آبیاری با توجه به اطلاعات آبوهوایی و همچنین تغییر در نحوه آمادهسازی زمین برای کاشت، به ترتیب بیشترین نمرات را نسبت به ۲۹ شایستگیحرفهای دیگر دارند و برای آموزش و تقویت در اولویت هستند. همچنین نتایج آزمون T همبسته نشان داد بین دو وضعیت مطلوب و فعلی تفاوت معناداری وجود دارد.

کلیدواژه ها:

تغییرات اقلیمی ، نمره اولویت ، مدل بوریچ ، شایستگی ، آبریز دریاچه ارومیه