واکاوی تطبیقی کهن الگوی آب در سرودههای لمیعه عباس عماره و فروغ فرخزاد

آب، سازه ازلی طبیعت آغاز و دربرگیرنده مفاهیم ارجمندی همچون زایش، مرگ، تطهیر، رستخیز و باروری است. این سازه دیرین آفرینش، ازدیرباز در ادیان ملل، جایگاه ویژه‏ای داشته است؛ از افکنده شدن پهلوان در آب و حیات جاودانه یافتن وی تا خویشکاری قدسی آب و نمود آن در قالب ایزد-بانوان نگهدار سبزینه، حیات و رستخیز. آنچه نگارش جستار حاضر را به­عنوان یک ضرورت  در ذهن نگارندگان مطرح نموده عبارت است از: بازیابی نمود کهن­الگوی آب و جایگاه و نقش این عنصر هستی­بخش در سروده­های دو شاعر برجسته معاصر عربی و  فارسی، فروغ فرخزاد و لمیعه عباس عماره. در گام نخست و تحلیل شاکله و چگونگی کاربست این عنصر حیاتی در اشعار دو شاعر در گام پسین. از این­رو نظر به اینکه هیچ جستاری به صورت مستقل یا تطبیقی و میان‏رشته‏ای درباره لمیعه عباس عماره، شاعر عراقی معاصر نگاشته نشده است. نگارندگان این جستار کوشیده­اند تا در قالب خوانشی اسطوره‏گرا، کهن‏الگوی آب را مورد بررسی قرار دهند. رهیافت فرجامین جستار پیش‏رو حکایت از آن دارد که اندیشه­های هر دو شاعر به­گونه ژرف و شگرفی با آب در جایگاه ارجمندترین سازه طبیعت و گاهان هستی، پیوند خورده است. با این تفاوت­که قالب‏ها و گونه‏های کاربست آب در سروده‏های فروغ فرخزاد، نمایانگر دگردیسی آب و نمود منفی آن در اندیشه اوست؛ درحالی که  آب و نمادینگی آن در سروده‏های لمیعه عباس عماره، حکایت از نگرش روشن، امیدبخش و زندگی‏آفرین شاعر نسبت به این سازه پاک ازلی دارد.  

کلیدواژه ها:

آب ، اسطوره ، ادبیات ­تطبیقی ، لمیعه عباس عماره ، فروغ فرخزاد