پیامدهای نهادی انتخاب نظامهای حکومتی

سال انتشار: 1395
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 220

فایل این مقاله در 24 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_NASH-23-85_002

تاریخ نمایه سازی: 6 اردیبهشت 1400

چکیده مقاله:

یکی از کارکردهای مهم قوانین اساسی، سازماندهی اقتدار سیاسی در قالب قوای مختلف حکومتی است. این کارکرد اغلب برمبنای تلقیهای خاص از نظریه تفکیک قوا صورت میپذیرد که موجب تنوع پرشمار نظامهای حکومتی شده است. اگرچه نظریهپردازان حقوق اساسی و علوم سیاسی نظامهای حکومتی را ذیل سه مدل کلی پارلمانی، ریاستی و نیمهریاستی یا نیمهپارلمانی تقسیم میکنند اما هریک از این مدلها در جوامع سیاسی گوناگون اشکال متنوعی به خود گرفتهاند در این صورت آیا میتوان از نظر ارزشی یکی از مدلها را بر دیگری ترجیح داد؟ آیا یکی از نظامهای حکومتی ذاتا بر دیگری برتری دارد؟ مدعای اصلی این مقاله این است که هیچ یک از نظامهای حکومتی بر دیگری رجحان ارزشی مطلقی ندارد بلکه ترجیح یکی بر دیگری با توجه به اهداف و انتظاراتی که طراحان آنها برای نظامهای حکومتی در نظر گرفتهاند و میزان توفیق آنها در دستیابی به چنین اهدافی امکانپذیر است. با توجه به اینکه برخی نظامهای حکومتی یاد شده بیش از دو قرن و برخی حدود یک قرن مبنای تنظیم روابط قوای حکومتی بوده است میتوان انتظار داشت که اعمال آنها پیامدهای منظم و خاص خود را بهوجود آورده باشند. در این مقاله با استفاده از نتایج مطالعات تطبیقی، تصویری کلی از این انتظارات و برخی پیامدهای دو نظام حکومتی رقیب یعنی نظام پارلمانی و ریاستی ترسیم شده است. موضوع اصلی این است که در انتخاب نظامهای حکومتی بههیچوجه نباید فقط به تاثیرات آنی آنها بر اختیارات و صلاحیت روابط نهادها و مقامات عمومی بسنده کرد بلکه تاثیرات گستردهای کههریک از آنها بر حوزههای کلان زندگی اجتماعی دارند باید مبنای تصمیمگیری قرار گیرد.

نویسندگان

حسن وکیلیان

استادیار دانشکده حقوق و علوم سیاسی، دانشگاه

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • 1. الوانی، مهدی (1385). تصمیم‌گیری و تعیین خط‌مشی دولتی، چاپ ...
  • انتشارات سمت. ...
  • 2. پیترز، گای (1386). نظریه نهادگرایی در علم سیاست، ترجمه ...
  • 3. جونز، و. ت. (1362). خداوندان اندیشه سیاسی، ترجمه علی ...
  • 4. نورث، داگلاس (1385). نهادها، تغییرات نهادی و عملکرد اقتصادی، ...
  • 5.مارش، دیوید و جری استوکر (1378). روش و نظریه در ...
  • 6. Ackerman, B. (2000). "The New Separation of Powers", Harvard ...
  • 7. Barber, N. W. (2001). "Prelude to the Separation of ...
  • 8. Berggren, N. and P. Kurrild-Klitgaard (2002). Economics Effects of ...
  • 9. Carey, J. M. (2005). Presidential Versus Parliamentary Government in ...
  •  Elgie, R. (2005). From Linz to Tsebelis: Three Waves of ...
  • Gerring, J., S. C. Tacker and C. Moreno (2009). "Are ...
  • Horowitz, D. L. (1990). "Comparing Democratic Systems", Journal of Democracy, ...
  • Lane, J. E. and S. Ersson (2000). The New Institutional ...
  • Lijphart, A. (1991). "Constitutional Choices for New Democracies", Journal of ...
  • Linz, J. (1990). The Perils of Presidentialism, Journal of Democracy, ...
  • Lutz, D. (2006). Principles of Constitutional Design, Cambridge, Cambridge University ...
  • Moe, T. and M. Caldwell (1994). "The Institutional Foundations of ...
  • Riggs, F. W. (1997). "Constitutional Choices: The Modern Dilemma", Available ...
  • Vile, M. J. C. (1998). Constitutionalism and the Separation of ...
  •  Warren, M. E. and H. Pearse (2006). The Separation of ...
  • Weaver, R. K. and B. A. Rockman (1993). Assessing the ...
  • نمایش کامل مراجع