بررسی انواع شیوه‌های تأکید بلاغی در قصاید ناصرخسرو با نگاهی به خردگرایی و اندیشه‌های مذهبی شاعر

تأکید در بلاغت به معنای ثابت‌کردن یک مفهوم در ذهن مخاطب و تقویت و استوارکردن آن برای زدودن هرگونه ابهام نسبت به معنای منظور است. این شگرد ادبی با استفاده از گنجایش‌های ویژة زبانی صورت می‌گیرد. باتوجه‌به رویکرد مذهبی ناصرخسرو در اشعار و هدف ویژة این شاعر از سرودن شعر، شیوه‌های تأکید بلاغی در اشعار او کاربرد بسیاری دارد. بررسی انواع این شیوه‌ها بسیاری از جنبه‌ها و ظرایف شعری این شاعر را می‌تواند آشکار کند. هدف این پژوهش بررسی انواع شیوه‌های تأکید بلاغی در اشعار ناصرخسرو است. این جستار به روش کتابخانه‌ای انجام شد. در این پژوهش شواهد تأکید بلاغی در قصاید ناصرخسرو در دو موضوع شگردهای علم معانی و بدیع بررسی می‌شود. برپایة نتایج می‌توان گفت خردگرایی شاعر به توجه بسیار او به آرایه‌هایی مانند استدلال و اسلوب معادله انجامیده است؛ همچنین اندیشه‌های اسماعیلی این شاعر در کاربرد پرسش بلاغی و پرهیز از سوگند و بدل و تنسیق‌الصفات مؤثر بوده است. گفتنی است شیوه‌هایی مانند مبالغه و شخصیت‌بخشی که بیشتر با سرشتی خیال‌پرور سازگار است تا فلسفی، در شعر او جایگاهی ندارد.

کلیدواژه ها:

ناصرخسرو ، تأکید بلاغی ، اسلوب معادله ، سؤال بلاغی ، تنسیق‌الصفات