بررسی فرهنگ هویت ملی در شاهنامه فردوسی

در طی روزگاران، داستان هایی از روایت های ملی سینه به سینه به وسیله مردم ایران نقل است که مستعد ذهن مردم هر عصر بوده است و گاهی نیز شاخ برگ های بسیاری به آن افزوده شده است. بدین صورت که بخشی از آن به وسیله فردوسی خمیرمایه شاهکار حماسه ملی شده است. با این که نظم فردوسی صورتی ماندگار و قطعی به این داستانها داده است، اما تصرفات مردم در آنها تا روزگار ما ادامه یافت و احتمالاً در آینده نیز دوام خواهد داشت. در هر حال بخش اساطیری، قسمت حماسی و حتی بخش تاریخی شاهنامه ریشه در فرهنگ مردم ایران دارد و بر همان اساس است که هنوز نقالان در قهوه خانه ها این داستانها را برای مردم بازگو می کنند. شاهنامه دریایی ناپیدا کرانه است و منبعی پایان ناپذیر و سرچشمه ی بسیاری از آداب و روسم و بن مایه ها در فرهنگ و داستان های عوام بکار رفته و شاخ و برگ های فراوان یافته است. با توجه به بررسی های انجام شده نتیجه گیری می شود که تعامل دیرینه دین، تاریخ و اسطوره در شاهنامه قابل کتمان نیست، و تلاش فردوسی در شاهنامه به وجه فرهنگی هویت ملی، به جهت تاثیرگذاری بیشتر آن در انسجام ملی و نوزایی فرهنگی در عصر غربت و سلطه بیگانگان، آشکارتر بوده است.

کلیدواژه ها:

شاهنامه فردوسی ، طوس ، ابوالقاسم ، فرهنگ ، فرهنگ شناسی ، مردم ، بومی