مروری بر رویکردهای نوخاسته در مطالعۀ شناخت

مقدمه: در چند دهه اخیر، دیدگاه­‌های مختلفی در میان شناخت‌­پژوهان نسبت به چگونگی شکل­‌گیری شناخت در جانوران و به ­ویژه انسان، شکل گرفته است. شناخت و فرآیندهای شناختی، بسیاری از فرآیندهای ذهنی مانند توجه‎، شکل‎گیری دانش و اطلاعات، حافظه، قضاوت و ارزیابی، استدلال و محاسبه، حل مسأله و تصمیم‎گیری، ادراک و تولید زبان را در بر می‎گیرند. هدف: بررسی و مقایسه رویکردهای نوخاسته در مطالعه شناخت. روش: نقد و بررسی ادبیات. یافته‎ها: رویکردهای نوخاسته به شناخت از قبیل مفاهیم شناخت جسم‎آگین و درون­‌مند، شناخت پایه­‌مند، شناخت امتدادی، شناخت کنش‎مند، و شناخت موقعیت‎مند با یکدیگر و با شناخت رایانشی مقایسه شده‎اند. یافته‌ها نشان می‌دهند که مرز بین انواع رویکردهای جدید به مطالعه‌ی شناخت بسیار باریک است، به ­طوری­ که گاهی حتی به راحتی از یکدیگر قابل تشخیص نیستند. علاوه بر این، تمامی رویکردهای نوخاسته در مطالعه‌ی شناخت، با رویکرد شناخت رایانشی تفاوت زیادی دارند. نتیجه‎گیری: رویکرد جدید به علم شناخت، شناخت را با صفت­‌های گوناگونی توصیف می­‌کند که اغلب آن­‌ها بیان­گر آن­ هستند که نگرش جدید در شناخت ‌­پژوهی، از رویکرد غیر کالبدی و رایانشی صرف فاصله گرفته­ است و دریچه­‌هایی به سوی تجربه و محیط پیرامون گشوده است.

کلیدواژه ها:

Amodal cognition ، Modal cognition ، Embodied cognition ، Grounded cognition ، شناخت غیر کالبدی ، شناخت کالبدی ، شناخت جسم‎آگین ، شناخت پایه‎مند