رفتارشناسی حاکم در نامه‌ی امام علی(ع) به مالک اشتر (تحلیل متنی گزاره‌های رفتاری با روش تحلیل محتوا)
محل انتشار: فصلنامه علوم سیاسی، دوره: 22، شماره: 85
سال انتشار: 1398
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 466
فایل این مقاله در 22 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_JCKE-22-85_004
تاریخ نمایه سازی: 19 اسفند 1399
چکیده مقاله:
هدف پژوهش حاضر بررسی ابعاد روان‌شناسی رفتار حاکم در نامه امام علی(ع) به مالک اشتر و ترسیم الگویی اسلامی از رفتار حاکم است. روش پژوهش "تحلیل محتوا" بوده و با معناکاوی واژگان، 57 گزاره رفتاری به کاربرده شده در متن نامه استخراج گردید که بنابر مشترکات محتوایی در هشت مقوله رفتاری: مردم‌مداری، کنترل رفتاری حاکم، ارزش‌گذاری عادلانه بر کار مردم، پای‌بندی به عهد و پیمان، عیب‌پوشانی مردم، سهل‌انگاری‌نکردن در امور، گسترش ندادن تملق و چاپلوسی و پرهیز از انتقام و کین‌جویی جای گرفت. مجموع گزاره‌های رفتاری ذکر شده در متن نامه، جامعه و نظام اداری سالم را ترسیم می‌کند که در صورت رعایت آن‌ها می‌توان جامعه‌ای رشید، فعال، فضلیت‌محور، مسئولیت‌پذیر و در حال رشد و حرکت داشت. فراوانی‌سنجی این گزارهها برحسب مقولات موجود در آن‌ها نشان میدهد که بیش‌ترین گزاره رفتاری مربوط به "مردم‌مداری" با 18 گزاره بوده که در ذیل آن‌ها دستورالعملهای رفتاری حاکم در برخورد با مردم هم‌چون: تجاهل و تغافل، فضیلت‌سالاری و رشادت‌پروری بیان شده است. دومین گزاره‌ی پرکاربرد، مقوله‌ی "کنترل رفتاری حاکم" است که به دستورالعملهای اخلاقی هم‌چون: کنترل نفس و پرهیز از تندزبانی می‌پردازد.
کلیدواژه ها:
نویسندگان
سمیه بخشی زاده
دانشجوی دکتری تاریخ اسلام، دانشگاه لرستان، لرستان، ایران(نویسنده مسئول)
هدیه تقوی
استادیار، گروه تاریخ، دانشگاه الزهرا(ع)، تهران، ایران