نگرش انتقادی بر کتاب اندیشه‌های سیاسی غرب در دوران مدرن؛ دیالکتیک اندیشه‌ها

اهم موضوع‌های مطرح در ساحت اندیشه سیاسی مدرن، چیستی و چگونگی پیوند مفاهیم اساسی هم‌چون جهان هستی، انسان، مذهب، جامعه، دولت و حکومت است که محققان علم سیاست در ایران همواره تفسیری درخور از آن ارائه داده‌اند. علیرضا اسمعیل­زاد در کتاب اندیشه‌های سیاسی غرب در دوران مدرنِ، با نگاهی نسبتا جامع، تحولات اندیشۀ سیاسی در غرب را از قرن هفدهم تا وضعیت پسامدرن به رشتۀ تحریر درآورده است. پیش‌فرض اصلی در نقد این کتاب بر ضرورت تولید چنین آثاری استوار است؛ زیرا وجود انبوهی از کتاب‌ها در زمینۀ اندیشۀ سیاسی غرب اعم از تألیف و ترجمه، اهمیت نوآوری در تولید آثار جدید را دوصدچندان می‌نماید؛ بدین معنا که آیا اساسا ضرورتی تازه برای بازاندیشی در این عرصه وجود دارد؟ و آیا در این کتاب دریچه‌ای نو بر اندیشۀ سیاسی غرب گشوده شده است؟  فارغ از نقاط قوت، کتاب به‌لحاظ طبقه­بندی زمانی، محتوایی، موضوعی، چگونگی شکل‌گیری و تحول اندیشه سیاسی مدرن در غرب، انتخاب متفکران سیاسی و روش­شناسی تحلیل و تفسیر یافته­ها، ایرادهایی دارد؛ به عنوان مثال، نادیده گرفتن بنیان­های نظری پیدایی اندیشۀ سیاسی مدرن همچون رنسانس؛ اشاره نکردن به نظریه‌های متفکرانی چون لوتر، ماکیاولی و هابز؛ نداشتن رویکرد جامعه‌شناسانه؛ و از همه مهم‌تر مغفول ماندن بنیان­های اساسی تفکر سیاسی مدرن از جمله چیستی سیاست، دولت، حاکمیت، هویت، ملیت و...، در ساحت اندیشه­ای متفکران سیاسی غرب، از برجسته‌ترین کاستی­های کتاب به‌شمار می­رود.

کلیدواژه ها:

اندیشه سیاسی غرب ، دوران مدرن ، تاریخ اندیشه سیاسی ، روشنگری ، قرن هجدهم