نقد مفهوم سالک/عارف ـ هنرمند از دیدگاه سنتگرایان بر اساس مطالعات تاریخ اجتماعی
سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 379
فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد
- صدور گواهی نمایه سازی
- من نویسنده این مقاله هستم
استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:
شناسه ملی سند علمی:
JR_SSJ-10-1_011
تاریخ نمایه سازی: 12 بهمن 1399
چکیده مقاله:
سالهاست که رویکرد سنتگرایان به خوانش آثار هنری سنتی تبدیل به پارادایم اصلی در فضای دانشگاهی ایران شده است. به باور سنتگرایان هنرهای سنتی و از جمله هنرهای مرتبط با کتابآرایی به ویژه نگارگری، بازتابدهنده عالم مثال هستند و تصاویر به کاررفته در آنها صرفاً بازنمایی عالم واقع نیستند. این دیدگاه باعث شده است تا بسیاری از ایشان نگارگر را فراتر از یک هنرمند معمولی بلکه در جایگاه سالک یا عارفی حقیقتبین بنشانند که توانسته است با درکی شهودی، صُور مثالی را ببیند و در اثرش آنها را بازنمایی کند. از این رو مسئله این پژوهش آزمون مفهوم «سالک/عارف ـ هنرمند» است که عموماً سنتگرایان در تحلیل شخصیت هنرمند سنتی روی آن تأکید میکنند. از این رو در این پژوهش با ترکیب روشهای تاریخی و توصیفی و با تدقیق در گزارشهای دستاول، نحوه زیست اجتماعی و اخلاقی هنرمندان نامدار ایرانی در عهد تیموری و صفوی، بررسی شده تا این ادعای سنت گرایان در ارتباط با جایگاه هنرمند به آزمونی تاریخی گذاشته شود. یافتههای پژوهش نشان میدهد آنچه از زندگی نامآوران هنری ایران در متون دستاول تاریخی نقل شده است بیش از اینکه حاوی بیان سلوک اعتقادی یا عارفانه آنها باشد تصویرگر انسانهایی عادی ولیکن توانمند و خلاقی است که گاه رفتاری مغایر با اخلاق عُرفی و حتی شرعی بروز میدادهاند. در نتیجه برخلاف تصور رایج، میتوان گفت که قائل شدن به مقام سالک/عارف ـ هنرمند برای نگارگران ایرانی صرفاً مبتنی بر نگرشی ذهنگرایانه است و این ادعا با یافتههای تاریخی قابل تأیید نیست .
کلیدواژه ها:
نویسندگان
محمد معین الدینی
استادیار گروه نقاشی دانشگاه سوره، تهران، ایران.
مراجع و منابع این مقاله:
لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :