القای مرگ سلولی در سلول‌های فیبروبلاست پوست انسانی (HDF) پس از تیمار با بزاق مار جعفری زیرگونه ایرانی (Echis carinatus sochureki

پیشینه مطالعه و هدف: مارهای جعفری دارای اندازه کوچک هستند و جزو مارهای مهاجم بسیار گزنده محسوب می‌شوند. زهر مار نوع تغییر شکل یافته بزاق دهان مار است که از طریق غدد بزاقی تغییر شکل یافته ترشح می‌شود و در کیسه سم ذخیره می‌شود. از مشکلات جوامع بشری به ویژه در مناطق روستایی گزش توسط مارهای سمی ‌است که به طور صحیح و به موقع درمان نمی‌شوند. هدف از این مطالعه بررسی میزان سمیت مار جعفری ایرانی بر رشد سلولی و مکانیسم دخیل در آن است. روش مطالعه: در این پژوهش به بررسی اثرات سمیت زهر مار جعفری ایرانی (Echis carinatus sochureki) بر میزان بقا و رشد رده سلولی فیبروبلاست پوست انسانی (HDF) با استفاده از میکروسکوپ اینورت (Inverted)، آزمون MTT و نوترال رد (NR) و همچنین سنجش میزان آنزیم لاکتات دهیدروژناز (LDH) پرداخته شد. نتایج: سنجش سمیت با آزمون MTT و نوترال رد نشان داد غلظت 80 میکروگرم بر میلی‌لیتراز بزاق مار بقای سلول‌های HDF در مقایسه با کنترل کاهش می‌دهد و با افزایش غلظت بزاق مار میزان سمیت سلولی افزایش می‌یابد که وابسته به غلظت است (001/0p <). همچنین میزان آزاد سازی LDH با افزایش غلظت بزاق مار افزایش یافت (001/0p <) و تغییرات شاخصی در شکل سلولی مشاهده گردید. نتیجه‌گیری: بزاق مار جعفری در غلظت‌های بالا بر روی سلول‌های فیبروبلاست پوست موجب القای سمیت می‌گردد و مهار تکثیر سلولی احتمالا از طریق فرآیند القا نکروز می‌باشد. نتایج بدست آمده از این تحقیق برای پژوهش‌های بعدی در این زمینه و همچنین روش‌های درمانی برای مارگزیدگان مفید خواهد بود.

کلیدواژه ها:

سلول‌های فیبروبلاست پوست انسانی (HDF) ، سم مار جعفری (Echis carinatus sochureki) ، نکروز ، LDH ، NR