تاملی فقهی در قاعده عدم تأخیر اجرای حد با عارض شدن جنون (نقدی بر تبصره 1 ماده 150 قانون مجازات اسلامی سال 92)

سال انتشار: 1397
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 554

فایل این مقاله در 21 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_FIQH-50-3_001

تاریخ نمایه سازی: 22 دی 1399

چکیده مقاله:

یکی از قواعد اختصاصی ابواب فقه جزایی قاعده «عدم تأخیر اجرای حد با عارض شدن جنون» است. مطابق با عقیده مشهور فقها اگر کسی در حال سلامت عقلی مرتکب جرم مستوجب حد شود لیکن قبل از اجرای حد مجنون شود، اجرای حد تا زمان افاقه به تأخیر نمی‌افتد بلکه در همان حالت جنون بر وی اجرا می‌شود. ولی تعدادی از فقها در این مسئله به تأخیر اجرای حد تا زمان افاقه و بهبودی عقلی قائل هستند و تعدادی نیز تفاصیل و احتمالات مختلفی را در این زمینه ارائه کرده‌اند. نویسندگان پس از بررسی مستندات موافقان و مخالفان قاعده در نهایت با در نظر گرفتن تفصیل، اجمالاً نظریه موافقان قاعده را پذیرفته‌اند. این مقاله به صورت تحلیلی استنادی بر پایه یافته فوق و مستدل و مبرهن نمودن آن و نیز جرح و نقد اقوال رقیب و مستندات ایشان سامان یافته است.

کلیدواژه ها:

جنون ، قاعده عدم تأخیر اجرای حد ، تبصره 1 ماده 150 قانون مجازات اسلامی ، اطلاق ادله حدود

نویسندگان

علی اکبر ایزدی فرد

دانشگاه مازندران

سید مجتبی حسین نژاد

موسسه آموزش عالی پارسا- بابلسر

حامد عابدی فیروزجایی

پردیس فارابی دانشگاه تهران

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • آخوند خراسانی، محمد کاظم بن حسین، کفایة الأصول، قم، مؤسسه ...
  • ابن إدریس، محمد بن أحمد، السرائر، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ...
  • ابن بابویه، محمّد بن علی، الخصال، قم، جامعه مدرسین، بی‌تا. ...
  • ابن بابویه، محمّد بن علی ، المقنع، قم، موسسه امام ...
  • ابن بابویه، محمّد بن علی ، کتاب من لایحضره الفقیه، ...
  • ابن براج، عبدالعزیز بن نحریر، المهذّب، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ...
  • ابن حمزه، محمد بن علی، الوسیلة، قم، کتابخانه آیة الله ...
  • ابن سعید، یحیی بن احمد، الجامع للشرایع، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. ...
  • اراکی، محمد علی، الخیارات، قم، مؤسسه در راه حق، 1414 ...
  • بجنوردی، حسن، القواعد الفقهیة، قم، نشر الهادی، 1419 ق. ...
  • بجنوردی، محمد بن حسن، قواعد فقهیه، تهران، مؤسسه عروج، چاپ ...
  • بروجردی، محمد حسن، الحاشیة علی الکفایة، بی‌جا، انتشارات انصاریان، 1412 ...
  • بهجت، محمد تقی، جامع المسائل، قم، دفتر معظم‌له، 1426 ق. ...
  • تبریزی، جواد، أسس الحدود و التعزیرات، قم، دفتر آیت الله ...
  • تبریزی، جواد ، درس خارج فقه الحدود و التعزیرات، مقرر: ...
  • ترابی شهرضایی، علی اکبر، آیین کیفری اسلام (درس‌های خارج فقه ...
  • حائری، محمد بن اسماعیل، منتهی المقال فی أحوال الرجال، قم، ...
  • حّر عاملی، محمد بن حسن، وسائل الشیعة، قم، موسسه آل ...
  • حسینی شیرازی، محمد، الفقه (القانون)، بیروت، مرکز الرسول الأعظم (ص)، ...
  • حسینی شیرازی، محمد ، القواعد الفقهیة، بیروت، مؤسسه امام رضا ...
  • حسینی فیروزآبادی، مرتضی، عنایة الأصول، قم، انتشارات فیروزآبادی، 1400 ق. ...
  • حکیم، محمد تقی، الاصول العامة للفقه المقارن، قم، مؤسسة آل ...
  • حمیری، عبدالله بن جعفر، قرب الإسناد، قم، مؤسسه آل البیت ...
  • خمینی، روح اللّه، تحریر الوسیله، قم، موسسه دارالعلم، بی‌تا. ...
  • خمینی، مصطفی، تحریرات فی الاصول، قم، موسسه تنظیم و نشر ...
  • خویی، ابوالقاسم، مبانی تکملة المنهاج، قم، مؤسسة إحیاء آثار الإمام ...
  • خویی، ابوالقاسم ، مصباح الاصول، قم، کتابفروشی داوری، بی‌تا. ...
  • خویی، ابوالقاسم ، معجم رجال الحدیث، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. ...
  • سبحانی، جعفر، الإنصاف فی مسائل دام فیها الخلاف، قم، موسسه ...
  • سبحانی، جعفر ، تقریرات درس خارج اصول، مقرر: سید مجتبی ...
  • شهید ثانی، زین الدین بن علی، مسالک الافهام، قم، موسسة ...
  • صاحب جواهر، محمد حسن بن باقر، جواهر الکلام، چاپ هفتم، ...
  • طباطبائی کربلایی، علی بن محمدعلی، ریاض المسائل، قم، موسسه آل ...
  • طوسی، محمد بن حسن، الرجال، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1427 ...
  • طوسی، محمد بن حسن ، الفهرست، نجف اشرف، المکتبة الرضویة، ...
  • طوسی، محمد بن حسن ، المبسوط، تهران، المکتبة المرتضویة، چاپ ...
  • طوسی، محمد بن حسن ، النهایة، بیروت، دارالکتب العربی، چاپ ...
  • طوسی، محمد بن حسن ، تهذیب الاحکام، تهران، دارالکتب الاسلامیه، ...
  • عاملی، محمد بن حسن، استقصاء الاعتبار فی شرح الاستبصار، قم، ...
  • عراقی، ضیاءالدین، تحریر الأصول، قم، مهر، 1363. ...
  • عراقی، ضیاءالدین ، مقالات الاصول، بی‌جا، مجمع الفکر الاسلامی، 1414 ...
  • علّامه حلّی، حسن بن یوسف، ارشاد الاذهان، قم، دفتر انتشارات ...
  • علّامه حلّی، حسن بن یوسف ، خلاصة الاقوال، نجف، منشورات ...
  • علّامه حلّی، حسن بن یوسف ، تحریر الاحکام الشرعیة، بی‌جا، ...
  • علّامه حلّی، حسن بن یوسف ، قواعد الأحکام، قم، دفتر ...
  • علم‌الهدی، علی بن حسین، الذریعة، تهران، دانشگاه تهران، 1363. ...
  • علوی عاملی، احمد بن زین العابدین، مناهج الأخیار فی شرح ...
  • غزالی، محمد‌بن محمد، المستصفی من علم الأصول، قم، دار الذخائر، ...
  • فاضل آبى، حسن بن ابى طالب، کشف الرموز فی شرح ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد، تفصیل الشریعة فی شرح تحریرالوسیله- الحدود، ...
  • فاضل موحدی لنکرانی، محمد ، درس خارج فقه الحدود و ...
  • فاضل هندی، محمد بن حسن، کشف اللثام، قم، دفتر انتشارات ...
  • فیروزآبادی، مرتضی، عنایة الاصول، قم، انتشارات فیروز آبادی، 1400 ق. ...
  • کاشانی، حبیب الله شریف، تسهیل المسالک إلی المدارک، قم، المطبعة ...
  • کشی، محمد بن عمر، الرجال، مشهد، دانشگاه مشهد، بی‌تا. ...
  • مجلسی، محمد تقی بن مقصودعلی، روضة المتقین، قم، مؤسسه فرهنگی ...
  • محقق حلّی، جعفر بن حسن، المختصر النافع، قم، موسسة المطبوعات ...
  • مدکور، محمد سلام، مباحث الحکم عند الاصولیین، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. ...
  • مصطفوی، محمد کاظم، مائة قاعدة فقهیة، قم، دفتر انتشارات اسلامی، ...
  • مظفر، محمدرضا، اصول الفقه، قم، انتشارات اسماعیلیان، بی‌تا. ...
  • مفید، محمد بن محمد، الامالی، بی‌جا، بی‌نا، بی‌تا. ...
  • محقق اردبیلی، احمد بن محمد، مجمع الفائدة و البرهان، قم، ...
  • مکارم شیرازی، ناصر، انوار الأصول، قم، مدرسة الإمام علی بن ...
  • مکارم شیرازی، ناصر ، أنوار الفقاهة-کتاب الحدود و التعزیرات، قم، ...
  • مکارم شیرازی، ناصر ، تقریرات درس خارج فقه الحدود و ...
  • منتظری، حسین‌علی، کتاب الحدود، قم، دار الفکر، بی‌تا. ...
  • موسوی اردبیلی، عبدالکریم، فقه الحدود و التعزیرات، بی‌جا، مکتبة امیرالمؤمنین، ...
  • موسوی خوانساری، احمد، جامع المدارک، قم، موسسه اسماعیلیان، چاپ دوم، ...
  • موسوی گلپایگانی، محمد رضا، الدر المنضود (تقریرات درس خارج فقه ...
  • نائینی، محمد حسین، اجود التقریرات، قم، مطبعة العرفان، 1352. ...
  • نائینی، محمد حسین ، فوائد الأصول، قم، جامعه مدرسین، 1376. ...
  • نجاشی، أحمد بن علی، الرجال، قم، دفتر انتشارات اسلامی، 1407 ...
  • نمایش کامل مراجع