بررسی بررسی آفات و عوامل بیماریزای قرنطینه ای چوب های وارداتی از مرزهای شمالی کشور و راههای کنترل آنها

نیاز کشور به منابع سلولزی همواره در حال افزایش بوده و در حال حاضر با توجه به وسعت بسیار کم جنگلهای شمال و محدودیتهای اقلیمی حاکم بر آن، تامین این نیاز از طریق منابع داخلی امکان پذیر نمی باشد. از اینرو واردات چوب برای حفظ جنگلهای کشور و همینطور تامین نیازهای داخلی امری اجتناب ناپذیر است. واردات چوب در جهان و ایران همواره با خطر بزرگ ورود آفات و بیماری های قرنطینه ای مواجه بوده است، این عوامل مخرب همواره با چوب های آلوده از کشوری به کشور دیگر یا از مکانی به مکان دیگر انتقال یافته و در مواردی باعث تخریب و خسارت سنگین به جنگلهای کشور مبدا شده اند. در حال حاضر بیش از نیمی از نیاز کشور ما به چوب (حدود یک میلیون تن) به دلیل نزدیکی ایران به روسیه، داشتن مرزهای مشترک و همینطور قیمت ارزان از این کشور تامین می شود. متاسفانه محموله های چوب وارداتی از کشور روسیه علیرغم داشتن گواهی بهداشتی دارای مقدار زیادی آفت و عوامل قارچی بیماریزای قرنطینه ای می باشد. در این بررسی چند گونه آفت قرنطینه ای شامل، ‭Ips sexdentatus‬، ‭Hylurgops palliatus ‬و ‭Pityogenes chalcographus ‬از خانواده ‭Scolytidae ‬و ‭Monochamus sutor ‬و ‭Tetropium castaneum ‬از خانواده ‭Cerambycidae‬، از چوب های وارداتی از کشور روسیه جمع آوری گردید. علاوه بر آن تعدادی از عوامل بیماریزای گیاهی نیز جمع آوری شدند که شامل قارچ های متعلق به رده ‭Ascomycetes‬، ‭Basidiomycetes‬، ‭Deuteromycetes ‬و ‭Myxomycetes ‬و جنس های ‭Aspergillus‬، ‭Penicillium‬، ‭Chaetomium‬، ‭Stemonitis‬، ‭Cladosporium‬، ‭Alternaria‬، ‭Trichoderm‬، ‭Schyzophyllum‬، ‭Gloeophyllum‬، ‭Ophiostoma ‬و ‭Ceratocystis ‬بودند. دو جنس مهم ‭Ophiostoma ‬و‭Ceratocystis ‬از موارد قرنطینه ای مهم برای کشور می باشند. براساس پیش بینی های انجام شده بررسی روی روشهای کنترل این گروه از آفات و بیماری ها می بایست در کشور روسیه انجام می گرفت که متاسفانه به دلیل محدودیتهای موجود امکان پذیر نگردید. ولی نکته قابل توجه و تامل به دست آمده از نتایج این پروژه تایید ورود تعدادی از آفات و بیماری های قرنطینه ای خطرناک به همراه چوب های وارداتی از کشور روسیه به کشور ما می باشد. از اینرو با استمرار ورود این گروه از آفات و بیماری ها و فراهم شدن شرایط مناسب برای استقرار آنها احتمال بروز همه گیری و طغیان، دور از انتظار نخواهد بود. بنابراین معرفی آفات و بیماری های مذکور، چرخه زندگی و روشهای کنترل آنها می تواند نقش مهمی در ارایه راه کارهای مناسب کنترل به ویژه در زمان طغیان آنها داشته باشد. کلمات کلیدی: آفات قرنطینه ای، بیماری های قرنطینه ای، چوب، استان های گیلان و مازندران