بررسی و انتخاب بوته در نسلهای در حال تفکیک کلزا‭(F2-F6 ) ‬در شرایط دیم گنبد

دورگ گیری (هیبریداسیون )به عنوان یک روش متداول تهیه ارقام اصلاح شده با کیفیت و کمیت مطلوب در تحقیقات کلزا همانند اغلب نباتات بهترین و جامع ترین نتایج را تاکنون داشته است و بدنبال آن گزینش صحیح از بین نتاج نسل های در حال تفکیک و شناسایی ژنوتیپ های مطلوب رمز موفقیت بر نامه های اصلاحی این محصول می باشد. به منظور دستیابی به لاینهای خالص و مطلوب از نظر عملکرد و همچنین خصوصیات مطلوب مورد نظر ، این بررسی در نسلهای در حال تفکیک کلزا با تعداد ‮‭26‬ توده دورگ F3 انتخابی از جمعیت های F2 حاصل تلاقی صورت گرفته در بخش دانه های روغنی موسسه دیم انجام شد. روش اداره نسل های در حال تفرق روش شجره ای (پدیگری ) بود. درطی فصل رشد در هر سال از خصوصیات مهم مورفولوژیکی یادداشت برداریهای لازم صورت گرفت . با توجه به خصوصیاتی نظیر زمان شروع گلدهی، میزان رشد رویشی، عملکرد و مقاومت به بیماری ها و در مجموع فنوتیپ مطلوب، تک بوتههای مناسب از درون هر جمعیت انتخاب و خودگشن شدند و پس از رسیدن، برداشت گردیده و برای کشت در سال زراعی بعدی به عنوان جمعیت های نسل بعد مورد استفاده قرار گرفت. مشابه این ارزشیابی ها در نسلهای بعد نیز انجام گرفت. در سال زراعی ‮‭88-90‬ و‮‭90-91‬ کار به ترتیب با کاشت ‮‭174‬ و ‮‭156‬ توده دوگ F3 شروع شد. ولی متاسفانه در هردو سال متوالی به علت بد سبزی و خسارت آفات فرصت ارزیابی و انتخاب بوته در نتاج فراهم نشد. در سال زراعی ‮‭90-91‬ آزمایش با تعداد ‮‭26‬ توده دوگ F3 دنبال شد. در این سال باتوجه به ارزیابی های اولیه در مجموع تعداد ‮‭176‬ تک بوته برای کشت در سال بعد انتخاب شدند. در این سال علاوه بر خصوصیات کمی بوته های انتخابی یکنواختی بوته ها در لاین های انتخابی نیز مورد نظر بود. در این سال در نهایت تعداد ‮‭117‬ تک بوته ایزوله و بذر گیری شد. در سال زراعی ‮‭92-93‬ برای انتخاب لاین یا لاین های مطلوب تعداد ‮‭39‬ لاین برتر انتخاب شدند و تک بوته های انتخابی از این لاین ها(3 بوته از هر لاین) در خط هایی کنار هم کشت شدند تا انتخاب ژنوتیپ به عنوان یک لاین و ارزیابی آنها بهتر صورت بگیرد. در بین این لاین ها با در نظر گرفتن مجموعه ای از خصوصیات از جمله مقاومت به بیماریها ، عملکرد ، زودرسی و یکنواختی دو لاین ‮‭9217‬ ‭(Shiralee* Option‬‮‭500‬) و ‮‭9224‬‭(Shiralee* Parade) ‬مورد توجه و انتخاب قرار گرفتند . اولی با ارتفاع بلندتر و متوسط رس و دومی با ارتفاع کوتاهتر و زودرس است. واژه های کلیدی: کلزا، گزینش، نسلهای در حال تفرق، شرایط دیم