ارزیابی نقش فناوری اطلاعات و ارتباطات بر رشد اقتصادی بخش حمل و نقل کشور

فناوری اطلاعات و ارتباطات (فاوا) از طریق تعمیق سرمایه، ارایه خدمات جدید، صرفه‌جویی هزینه، افزایش بهره‌وری نیروی کار و بهره‌وری کل عوامل تولید بر رشد اقتصادی تاثیر می‏گذارد. شدت کاربری و اثرگذاری آن به ماهیت و فاوابری بخش‌های اقتصادی بستگی دارد. هدف این تحقیق ارزیابی نقش فاوا بر رشد اقتصادی بخش حمل و نقل ایران و رتبه‌بندی زیربخش‌های حمل و نقل از نظر شدت کاربری می‌باشد. سهم بخش حمل و نقل از مخارج فاوا در ایران در دوره 2007-2003، 10-7/7 درصد است و از فاوا در زمینه‌های اطلاع‌رسانی، کنترل و مدیریت ترافیک، نظارت، ارایه و دریافت خدمات الکترونیکی استفاده می‌شود هر چند میزان کاربری آن در زیربخش‌ها متفاوت است. در این تحقیق، سهم فاوا از رشد اقتصادی حمل و نقل با دو رهیافت محاسباتی و برآوردی در چارچوب حسابداری رشد برآورد شد. در روش اول از رهیافت سهم هزینه‌ای و در روش دوم از ترکیب نتایج برآورد روش هم‌جمعی در دوره (85-1355) و داده‌های تلفیقی 8 بخش اقتصادی طی (85-1379) استفاده شد. نتایج نشان می‌دهد متوسط رشد اقتصادی بخش حمل و نقل به قیمت ثابت 1376 در دوره زمانی 85-1379، 3/7 درصد است. کشش تولیدی سرمایه غیرفاوا (2/55٪)، سرمایه فاوا (8/6٪) و نیروی کار (38٪) می‌باشد. بر اساس تجزیه حسابداری رشد، سهم سرمایه غیر فاوا و اشتغال به ترتیب 2/5 و 9/2 درصد است. سهم سرمایه فاوا 1 درصد بوده و متوسط رشد بهره‌وری کل عوامل تولید منفی است. بر مبنای روش محاسباتی، سهم سرمایه غیر فاوا 5/5 درصد، نیروی کار 3 درصد و سرمایه فاوا 4/0 درصد است. یافته‌های برآوردی از نظر طول دوره زمانی و جامعیت داده از اعتبار بیشتری برخوردار است. همچنین این یافته‌ حاصل شد که از نظر شدت کاربری فاوا، حمل و نقل هوایی با فاصله زیاد در رتبه اول، حمل و نقل جاده‌ای (مسافربری) در رتبه دوم، حمل و نقل جاده‌ای (باربری) در جایگاه سوم و حمل و نقل دریایی در ردیف چهارم قرار می‌گیرند.

کلیدواژه ها:

ارتباطات ، ارزیابی ، فناوری اطلاعات و ارتباطات ، اقتصادی