معرفت شناسی از دیدگاه امام علی (علیه السلام) با تاکید بر دلالت های تربیتی آن

سال انتشار: 1399
نوع سند: مقاله ژورنالی
زبان: فارسی
مشاهده: 2,127

فایل این مقاله در 26 صفحه با فرمت PDF قابل دریافت می باشد

استخراج به نرم افزارهای پژوهشی:

لینک ثابت به این مقاله:

شناسه ملی سند علمی:

JR_IEJ-28-46_001

تاریخ نمایه سازی: 4 مرداد 1399

چکیده مقاله:

هدف این پژوهش، معرفت شناسی از دیدگاه امام علیه­السلام باتاکیدبر دلالت های تربیتی آن، درقالب مراتب، منابع، ابزار، موانع و پیامدهای معرفت همچنین شرایط علی و واسطه ای و راهبردهای کسب معرفت از دیدگاه امام علی(ع) و تبیین دلالت های تربیتی آن است. درراستای دستیابی به این هدف، هشت سوال طراحی شد. روش این پژوهش، روش نظریه پردازی داده بنیاد و مواد و محتوای این تحقیق کتاب­های ارزشمند نهج البلاغه، غررالحکم و سایر منابع روایی شیعه دربردارنده سخنان آن حضرت بود. نتایج و یافته­های پژوهش نشان داد که شرط علی کسب معرفت هدایت الهی ؛ شرط میانجی آن تقوای الهی ؛ مراتب معرفت شامل: شک، ظن و یقین ؛ منابع معرفت شامل وحی و الهام، عقل، قلب، فطرت، آیات آفاقی (طبیعت) آیات انفسی (انسان) و تاریخ و ابزار معرفت شامل: تدبر در قرآن، خردورزی (تعقل/ تفکر)، حس، کشف و شهود، عبرت گیری و تاسی به سیره اهل بیت است. همچنین موانع معرفت شامل: پیروی از هواى نفس، دنیاپرستی، محبت غیر خدا، شهوت پرستی، آرزوهای طولانی، اطاعت از فاسقان و هم نشینی با آنان، مزاح و شوخی بیجا و بیش ازحد، عجب و خودپسندی، فتنه، طمع، فقر، وسوسه هاى شیطانی، خشم و غضب، جدل، به کارنبستن علم، غرور، کوته بینی و شبهه و پیامدهای معرفت شامل: تمیز حق از باطل، برخورداری از اجر شهید، کسب ایمان، حفظ دین، زهد، کسب فضیلت، کسب بصیرت، کسب معنویت، حکمت، آگاهی به زمان خویش، خداشناسی و آمرزش و راهبردهای توسعه معرفت شامل: اخلاص، ایثار، سیر درآیات آفاقی (طبیعت) و آیات انفسی (خودشناسى)، ذکر و یاد خدا، تزکیه نفس و تجربه است. نتایج و یافته­های پژوهش نشان داد که دلالت های تربیتی مناسب معرفت شناسی از دیدگاه امام علی(ع) در بعد اهداف تربیت شامل قرب الهی به عنوان هدف آرمانی، چهار هدف کلی و تعدادی اهداف فرعی همچنین روش ها و موضوعات تربیتی مناسب با آن بود.

نویسندگان

غلامحسین رضایت

استادیار گروه تعلیم وتربیت دانشگاه جامع امام حسین(ع)

فاطمه رضایت

دانشجوی دکتری علوم و معارف نهج البلاغه دانشگاه قرآن و حدیث قم

مراجع و منابع این مقاله:

لیست زیر مراجع و منابع استفاده شده در این مقاله را نمایش می دهد. این مراجع به صورت کاملا ماشینی و بر اساس هوش مصنوعی استخراج شده اند و لذا ممکن است دارای اشکالاتی باشند که به مرور زمان دقت استخراج این محتوا افزایش می یابد. مراجعی که مقالات مربوط به آنها در سیویلیکا نمایه شده و پیدا شده اند، به خود مقاله لینک شده اند :
  • شناخت شناسی در قرآن و دلالت های تربیتی آن [مقاله ژورنالی]
  • ابن شعبه حرانی، ح س ن ب ن ع ل ...
  • اعرافی، علی رضا؛ بهشتی، محمد؛ فقیهی، علی نقی و ابوجعفری، ...
  • جلالى، غلامرضا (1379)، امام على(ع) و راهکارهاى اصلاح معرفت، نشریه ...
  • جوادی آملی، عبدالله (1387)، معرفت شناسی در قرآن کریم، قم: ...
  • جوادی آملی، عبدالله (1389)، اخلاق در قرآن کریم، قم: انتشارات ...
  • حسین زاده، محمد (1383)، مبانی اندیشه اسلامی جلد اول: درآمدی ...
  • حسین زاده، محمد (1386)، منابع معرفت، چاپ اول، قم: انتشارات ...
  • رستمی نسب دولت آباد، زینب (1394)، شناخت شناسی از نگاه ...
  • رمضانی، رضا (1381)، معرفت شناسی عرفانی، قبسات، 7 (24): 15 ...
  • سبحانی، جعفر (1382)، شناخت در فلسفه اسلامی، چاپ دوم،  قم: ...
  • شاکر، محمدکاظم (1380)، فهم قرآن از معرفت ظنی تا معرفت ...
  • شب خیز، محمدرضا (1393)، فرهنگنامه اصول فقه، تهران: کتاب آوا. ...
  • شجاعی، محمدصادق (1386)، نگاهی به شناخت ازمنظر فلسفه، روان شناسی ...
  • شریف، رضی (1376)، نهج­البلاغه،ترجمه محمد دشتی، قم: موسسه فرهنگی و ...
  • طوسی، خواجه نصیرالدین (1382)، اوصاف الاشراف، سیدمحمدرضا غیاثی کرمانی، چاپ ...
  • عزیزی،  عباس  (1387)،  درآمدی بر معرفت پژوهی در نهج البلاغه، ...
  • فرهادیان، رضا (1390)، مبانى تعلیم وتربیت در قرآن و احادیث، ...
  • فعالی، محمدتقی (1380)، معرفت شناسی دینی، قم: زلال کوثر. ...
  • محمدی ری شهری، محمد (1388)، مبانی شناخت، چاپ دوم، قم: ...
  • محمدی ری شهری، محمد و برنجکار، رضا (1386)، دانشنامه عقاید ...
  • مش ک ی ن ی اردب ی ل ی ، ...
  • مصباح یزدی، محمدتقی (1378)، آموزش فلسفه، ج 1، تهران: موسسه ...
  • مطهری، مرتضی (1371)، مسئله شناخت، چاپ ششم، تهران: انتشارات صدرا. ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (1390)، انوار هدایت مجموعه مباحث اخلاقی، چاپ ...
  • مکارم شیرازی، ناصر (1386)، پیام قرآن، چاپ نهم، تهران: دارالکتب ...
  • نجفی، محمدحسن (1387)، جواهرالکلام، قم: انتشارات در راه حق. ...
  • نمایش کامل مراجع