بررسی شیوع رفتار ناایمن در بین کارگران ایرانی: مطالعه مروری نظام مند و متاآنالیز

زمینه و هدف: علت بیش از 80 درصد حوادث صنعتی رفتارهای ناایمن هستند. به دلیل شیوع و اهمیت بالای رفتارهایناایمن در صنایع مختلف، مطالعه حاضر با هدف بررسی شیوع رفتار ناایمن در بین کارگران ایرانی با استفاده از مطالعه مرورینظام مند و متاآنالیز صورت گرفت.مواد و روش ها: مطالعه حاضر از نوع مروری نظام مند و متاآنالیز بود. بدین منظور از مطالعات اولیه منتشر شده سایر افراد(محققین ایرانی و مطالعاتی که در بین کارگران ایرانی انجام شده است) استفاده شد. برای انجام این نوع پژوهش از جستجویالکترونیک پایگاه های بین المللی و داخلی استفاده شد و روش انجام آن بر اساس آیتم های چک لیست مرور سیستماتیک ومتاآنالیز PRISMA بود. پنج پایگاه بین المللی Medline/PubMed ، Embase ، Scopus ، ISI/web of knowledge و Google Scholar و همچنین 3 پایگاه داده داخلی SID ، Magiran و سامانه دانش گستر برکت (Iran Medex) مورد بررسی قرار گرفت.به منظور جستجو در هر پایگاه داده از واژگان کلیدی (فارسی: رفتار ناایمن، اعمال ناایمن، بروز، شیوع و ....، انگلیسی:Unsafe act, Unsafe behavior, occurance, Iran …) استفاده شد و به منظور انتخاب مرتبط ترین مقالات از کدهای ANDو OR بین کلید واژه ها استفاده شد. کلید واژه Iran در پایگاه های خارجی برای اطمینان از یافتن مقالاتی که در ایران انجامشده اند، جستجو شد. در نهایت پس از بررسی و استخراج مطالعات مرتبط با هدف با نرم افزار STAT تحلیل های آماریصورت گرفت.یافته ها: نتیجه نهایی جستجوی در پایگاه های داده 235 مقاله بود که پس از بررسی عنوان و خلاصه مقالات و همچنینجستجوی متن کامل آنها، در نهایت 38 مقاله مورد تحلیل قرار گرفت. بیشترین تعداد مطالعات در سال 1388 انجام شده بود(7 مطالعه) و صنایع خودروسازی و صنایع فلزی با 6 مطالعه بیشترین بررسی درمورد شیوع رفتارناایمن را به خود اختصاص دادند. بررسی نهایی 38 مقاله و شیوع گزارش شده آنها نشان داد که به طور میانگین 3496 رفتار مشاهده شده بود و از اینبین 48/62 درصد رفتارها ناایمن گزارش شدند. بیشترین شیوع رفتار ناایمن گزارش شده مربوط به عدم استفاده از وسایل حفاظت فردی و پوسچرکاری به نامناسب ترتیب 27/79 و 14/87 درصد از کل رفتارهای ناایمن بود. تحلیل متارگرسیون شیوع رفتار ناایمن با سال انجام مطالعه، سن افراد و سابقه کاری افراد مطالعه نشان می دهد که هیچ ارتباط معنی داری بین متغیرهای مور بررسی وجود ندارد.نتیجه گیری: نتایج مطالعه حاضر نشان می دهد که شیوع رفتارهای ناایمن در بین کارگران ایرانی بالاست و از آنجایی کهعلت اصلی حوادث رفتار ناایمن می باشد، انجام مداخلاتی برای کاهش اینگونه رفتارها در مشاغل مختلف مخصوصا صنایعخودروسازی و فلزی از اهمیت بالایی برخوردار است.

کلیدواژه ها:

رفتار ناایمن ، مرور نظام مند ، متاآنالیز ، ایمنی