علی حاجی شمسائی
3 یادداشت منتشر شدهصفات خبری از منظر وهابیت
دیدگاه وهابیت در رابطه با صفات خبری:
در خصوص ماهیت و چیستی صفات خبری، بیان شده است که این صفات تنها از طریق ظواهر کتاب و سنت به خدا نسبت داده می شوند و عقل توان اثبات معنادار این صفات برای خدا را نداشته و در واقع نسبت این صفات به خدا را به طور کلی رد می کند. به عبارتی، صفات خبری تنها به دلیل وجود آن ها در ظاهر آیات و روایات به خدا نسبت داده می شوند و عقل هیچ زمینه ای برای اثبات آن ها ندارد.
وهابیان درباره صفات خبری مانند وجه، عین و استواء معتقدند که این صفات از جمله محکمات هستند، نه متشابهات. به باور آن ها، این صفات جزو صفات ثبوتی و ذاتی خداوند محسوب می شوند و به همان معنای حقیقی خود بر خداوند حمل می گردند، بدون نیاز به تاویل یا تفویض. در عین حال، آن ها تاکید می کنند که این صفات واجد کیفیت هستند، اما تعیین کیفیت این صفات به عهده خداوند است.
همچنین وهابیان بر این باورند که صفات خداوند، چه ثبوتی و چه سلبی، توقیفی هستند؛ یعنی تنها باید به آنچه در کتاب (قرآن) و سنت (روایات پیامبر) آمده است، استناد کرد. به عنوان مثال، در مورد صفات سلبی مانند نفی جسمانیت از خداوند، آن ها معتقدند که چون در کتاب و سنت تصریح نشده است که «خداوند جسم نیست»، نمی توان به طور قطع گفت که خداوند جسم ندارد یا جسمانی نیست. به همین ترتیب، نمی توان ادعا کرد که خداوند جسم دارد یا جسمانی است. بنابراین، از دیدگاه وهابیان، هم اثبات جسمانیت برای خداوند و هم نفی آن، هر دو خطا هستند و با قاعده توقیفی بودن اسماء و صفات الهی در تعارض قرار می گیرند.