ضمان قهری
ضمان قهری یا مسئولیت قهری، به وضعیتی اشاره دارد که در آن فردی به دلیل فعل یا ترک فعلی که به صورت غیر عمدی باعث ضرر و زیان به دیگری شده است، مسئول جبران خسارت می باشد. این نوع مسئولیت در حقوق مدنی و به ویژه در حقوق ایران تحت تاثیر قوانین مدنی قرار دارد.
▎ویژگی های ضمان قهری:
1. غیر عمدی بودن: در ضمان قهری، فعل یا ترک فعل مرتکب به صورت عمدی نیست و فرد به طور ناخواسته باعث آسیب به دیگری شده است.
2. ضرر و زیان: برای ایجاد مسئولیت، باید خسارتی به شخص دیگر وارد شده باشد. این خسارت می تواند مالی، جانی یا حیثیتی باشد.
3. رابطه سببیت: بین عمل یا ترک فعل فرد و ضرر وارده باید رابطه ای وجود داشته باشد؛ یعنی عمل فرد باید سبب ایجاد ضرر شده باشد.
▎انواع ضمان قهری:
1. ضمان قهری ناشی از فعل: زمانی که فردی به طور غیر عمدی عمل خاصی انجام می دهد که باعث ضرر به دیگری می شود.
2. ضمان قهری ناشی از ترک فعل: زمانی که فردی به وظیفه خود عمل نکرده و این عدم اقدام موجب ضرر به دیگری می شود.
▎مثال ها:
• اگر فردی در حین رانندگی به دلیل بی احتیاطی تصادف کند و خسارتی به خودرو یا شخص دیگری وارد کند، مسئول جبران خسارت خواهد بود.
• اگر صاحب ملکی نسبت به تعمیرات ضروری ملک خود کوتاهی کند و این امر باعث آسیب به همسایه شود، ممکن است مسئول جبران خسارت باشد.
▎نتیجه گیری:
ضمان قهری یکی از اصول مهم در حقوق مدنی است که هدف آن حفظ حقوق افراد و جبران خسارات وارده به آنان است. این نوع مسئولیت به افراد یادآوری می کند که باید در اعمال خود احتیاط کنند تا از آسیب رساندن به دیگران جلوگیری نمایند.