مجید عیدی مقدم
20 یادداشت منتشر شدهامواج شکافنده،هنوز در دریای خزر قربانی میگیرد.
از آنجایکه بیش از 90 درصد موارد منجر به غرق شدگی در دریا و سواحل بعلت عدم شناخت و تشخیص درست موج ها و جریانهای شکافنده می باشد لذا افرادی که قصد دارند در کنار سواحل تنی به آب بزنند بایستی شناخت کافی نسبت به این امواج مرگبار داشته باشند.این امواج تحت عناوینی چون امواج شکافنده ،جریانهای شکافنده و امواج مرگبار معروف هستند.
جریان های شکافنده: به جریان هایی از آب گفته می شود که از ساحل به سوی دریا حرکت می کنند. حرکت این جریان از منطقه انتهایی موج آغاز می شود و تا خارج از خط شکست موج ادامه می یابد. این جریان ها، آبی که موج ها به سوی ساحل آورده اند را به دریا باز می گردانند.و بعلت اینکه تمام انرژی این موج ها توسط ساحل جذب نمی شود لذا جریان های شکافنده بسته به شیب ساحل و وضعیت منطقه ساحلی با تشکیل زهکشی آب و آبراهه در کف دریا تشکیل گردیده که این جریان یکی از مهمترین عوامل در غرق شدن ادم هایست که قصد دارند در کناره سواحل و دریا ها تنی به اب بزنند. به بیان ساده تر وقتی موج ها به ساحل می رسند نیاز به راهی برای برگشت به دریا دارند. آنها به جای اینکه آرام در مسیر آمدن به ساحل، به دریا برگردند، در کانال ها (آبراهه ها)ی عمیق تری می افتند و با سرعت بسیار زیاد به سمت دریا برمی گردند. به این کانال های عمیق، جریان شکافنده گفته می شود. گفته میشود بیش از 90 درصد عملیات های نجات غریق که توسط نجات غریق ها در این محدوده ها انجام می گردد مربوط به همین پدیده است.
جریان شکافنده از بالا شبیه یک قارچ با ساقه نسبتا بلند یا شبیه بادبزن دستی است که دسته آن به سمت ساحل، و دهانه آن به سمت دریا می باشد. دسته این بادبزن و یا در واقع ساقه این قارچ بیشترین قدرت را دارد و صرف نظر از اینکه شناگر دارای چه قدرت بدنی باشد و یا چقدر توان جسمی دارد، عملا برگشت وی به سمت ساحل را غیرممکن ساخته، او را سریعا با خود به داخل دریا می کشاند. برای درک بهتری از قدرت این جریان باید گفت که سرعت این جریان معمولا از رکورد سرعت شنای المپیک نیز بالاتر است؛ بدین معنی که حتی بهترین قهرمان شنای المپیک نیز نمی تواند بر خلاف آن شنا کرده و به طرف ساحل برگردد. عرض و پهنای این جریان شکافنده متغیر بوده ولی بطور معمول و بخاطر درک مساله پهنای بین ۳ تا بیش از ۶۰متر، و طول آن به داخل دریا بسیار متفاوت است و گاهی تا ده ها متر به داخل دریا کشیده می شود. جریان های شکافنده تحت عناوین دیگری همچون جریان های ساحلی ،جریان های مرگبار و در زبان انگلیسی معادل Rip Current بیان می شود.
![](/media/n/519271/064ee519739943e186da8b32f6507bb8/9b2ebf24-c792-4b52-a924-a6c8a520baf2.webp)
![](/media/n/519271/064ee519739943e186da8b32f6507bb8/31cbf4ce-d205-4564-b66d-5ad85bea4836.webp)