بررسی تطبیقی سختی کار در قانون مدیریت خدمات کشوری، قانون کار ایران و مقاوله نامه های بین المللی

سازوکارهای حمایت از شاغلان مشاغل سخت و زیان آور را در سه سند مقایسه می کند: قانون مدیریت خدمات کشوری (۱۳۸۶)، قانون کار ایران (۱۳۶۹) و مقررات مرتبط با تامین اجتماعی، در برابر مقاوله نامه شماره ۱۵۵ سازمان بین المللی کار (۱۹۸۱) به عنوان چارچوب بین المللی. مسئله اصلی آن است که این نظام ها چگونه میان پیشگیری از خطر و جبران آثار آن توازن برقرار می کنند. روش پژوهش، توصیفی تحلیلی و تطبیقی است و داده ها از متن قوانین، آیین نامه های اجرایی و اسناد سازمان بین المللی کار گردآوری شده اند. یافته ها نشان می دهد قانون مدیریت خدمات کشوری اصطلاح «سختی کار» را در متن قانون تعریف نکرده و حمایت آن در قالب فوق العاده سختی کار و کار در محیط های غیرمتعارف صورت بندی شده است؛ هرچند آیین نامه اجرایی مصوب ۱۴۰۳ این اصطلاح را تعریف کرده و آن را به دشواری بالاتر از ظرفیت طبیعی یا مواجهه با بیماری و عوارض نامطلوب اطلاق می کند. در قانون کار، کاهش ساعات کار به شش ساعت در روز و سی وشش ساعت در هفته و ممنوعیت ارجاع کار اضافی پیش بینی شده و بازنشستگی پیش از موعد بر تبصره ۲ ماده ۷۶ قانون تامین اجتماعی استوار است. مقاوله نامه ۱۵۵ بر سیاست ملی ایمنی و بهداشت شغلی، نظارت موثر و تکالیف کارفرما تاکید دارد. نتیجه آن است که حقوق ایران فاقد حمایت پیشگیرانه نیست، اما ناهماهنگی دامنه حمایت میان نظام های استخدامی و بیمه ای، هم افزایی با استانداردهای بین المللی را ضروری می سازد.