مردی با کبوتر/ رومن گاری

مردی با کبوتر اثر رومن گاری، تصویری طنز و انتقادی از بروکراسی سازمان ملل متحد و سازوکارهای سیاسی آن ارائه می دهد؛ جایی که در مواجهه با یک بحران، به جای تصمیم گیری و حل مسئله، مجموعه ای از بهانه ها و ملاحظات شکل می گیرد.
رومن گاری با به تصویر کشیدن رفتار کارکنان سازمان ملل، نشان می دهد که چگونه یک نهاد مدعی صلح و همکاری می تواند درگیر تناقض های درونی خود شود؛ نهادی که برای دفاع از صلح، به ابزارهایی متوسل می شود که با ماهیت و هدف اصلی اش در تضاد است. و به جای حل کردن مشکل، تلاش می شود صورت مسئله به کلی حذف شود.
این تناقض ها تنها به ساختارهای اداری محدود نمی مانند. فعالان سیاسی نیز در این میان سهمی دارند؛ کسانی که به جای پرداختن به مسئله اصلی، درگیر حاشیه ها، رقابت ها و شعارهای بی پشتوانه می شوند. آن ها ممکن است آگاهانه یا ناآگاهانه از هدف اولیه خود فاصله بگیرند و چنان سرگرم نمایش فعالیت هایشان شوند که اصل ماجرا را فراموش کنند. در این میان، رسانه ها و سیاست مداران نیز می توانند با بهره گیری از افکار عمومی، واقعیت را به شکلی دلخواه بازنمایی کنند؛ با اتهام زنی، ساختن سناریوهای جعلی و ارائه توضیحاتی که بیش از روشن کردن حقیقت، به پنهان ماندن آن کمک می کنند.
یکی از نکات قابل توجه در این کتاب، امکان سوءاستفاده از هر چیز و تهی کردن آن از ماهیت اصلی اش است. مفاهیمی چون صلح، آزادی و عدالت، به جای آنکه مبنای عمل باشند، به شعارهایی برای توجیه رفتارها تبدیل می شوند. و برای پوشاندن یک فریب، فریبی تازه ساخته می شود و برای حل یک حقه، از حقه ای دیگر استفاده می شود.
رومن گاری همچنین به شتاب زدگی توده ها در مواجهه با تحولات و میل آن ها به قهرمان سازی توجه دارد. جامعه ای که با هیجان به استقبال یک چهره یا رویداد می رود، ممکن است به همان سرعت نیز از آن روی برگرداند. در این میان، افکار عمومی بیش از آنکه به درک عمیق واقعیت نزدیک شود، درگیر موج های زودگذر هیجان و روایت های ساخته شده می ماند.
آنچه در نهایت باقی می ماند، تصویری از جهانی است که در آن همه چیز برای حل یک مشکل به حرکت درمی آید، اما حاصل این حرکت چیزی جز پیچیده تر شدن همان مشکل نیست.

✍️امیرمحمد جودی ثمرین