حمیدرضا تشکینی
6 یادداشت منتشر شدهضعف پدافندی اسرائیل
۱. ضعف های ساختاری پدافند اسرائیل از نگاه منابع فارسی:
- مقاله مرکز مطالعات خاورمیانه (CMESS): این تحلیل مفصل می گه که اسرائیل بعد از جنگ ۱۲ روزه با ایران (خرداد ۱۴۰۴) به این نتیجه رسیده که سامانه هاش در برابر حجم بالای موشک و پهپاد دچار ضعف های جدی شده. به خاطر همون، الان داره با عجله سامانه هاش رو تقویت می کنه، از جمله توسعه «آرو ۴» و یه سامانه لیزری جدید. این نشون می ده که پدافند اسرائیل اونقدری که فکر می کردن، در برابر اشباع (saturation) مقاوم نیست.
- تحلیل ISWNews: این منبع هم تایید می کنه که آمار حملات موفق در جنگ اخیر ثابت کرده سامانه های پدافندی صهیونیست ها در برابر حجم بالای موشک و پهپاد ضعف جدی دارن. این مسئله فشار سیاسی و روانی رو روی تل آویو زیاد کرده.
- نکته مهم از CMESS: این مقاله به پنج عامل کلیدی برای غافلگیری ایران اشاره می کنه که یکی از مهم تریناش «شکاف فن آوری های نظامی» هست. یعنی اسرائیل با استفاده از جنگ شبکه محور (Network-Centric Warfare) و ترکیب جنگنده های F-35، پهپادها و موشک های دقیق، تونست برتری عددی ایران رو بی اثر کنه. ولی در عین حال، خودشون هم از ضعف های پدافندشون خبردار شدن.
۲. ضعف های پدافند غربی (از نگاه یک منبع انگلیسی):
- گزارش European Security & Defence (ESD): این تحلیل خیلی جالبه. می گه که پشت پرده موفقیت ظاهری سامانه های مدرن مثل گنبد آهنین، یه آسیب پذیری بزرگ قایمه: موجودی رهگیرنده ها (interceptors) داره تموم می شه و تهدیدها دارن زیاد می شن. بر اساس این گزارش، ایران تو جنگ اخیر حدود ۵۵۰ موشک بالستیک و ۱۰۰۰ پهپاد به سمت اسرائیل پرتاب کرد. ۳۱ تا از این موشک ها به مناطق مسکونی اصابت کردن و باعث ۲۸ کشته و بیش از ۳۰۰۰ زخمی شدن.
- نکته کلیدی ESD: می گه که چالش اصلی، اشباع (saturation) هست. وقتی حجم حملات از ظرفیت رهگیری یه سامانه بیشتر بشه، خسارت ها به شدت زیاد می شن. یه تناقض جالب: هرچی یه سامانه در شرایط عادی قوی تر باشه، وقتی اشباع بشه آسیب پذیرتر می شه.
- عدم توازن اقتصادی: یه پهپاد شاهد-۱۳۶ حدود ۲۰ تا ۵۰ هزار دلار قیمت داره، در حالی که یه رهگیرنده تمیر (Tamir) برای گنبد آهنین حدود ۷۰ تا ۱۲۰ هزار دلار هست. این یعنی از نظر اقتصادی، استفاده از پهپادهای ارزون برای اشباع پدافند خیلی به صرفه تره.
۳. دیدگاه کلی از CSIS:
- یه گزارش از مرکز مطالعات استراتژیک و بین المللی (CSIS) می گه که هرچند کارزار پدافند هوایی تا حدی موفق بوده، ولی باعث مصرف گسترده رهگیرنده ها شده. به طوری که موجودی رهگیرنده های پاتریوت آمریکا به کمتر از ۱۰۰۰ تا و THAAD به حدود ۲۵۰ تا رسیده. این یعنی ذخایر راهبردی رو به شدت کاهش داده و ممکنه در آینده مجبور شن ریسک های بیشتری قبول کنن.
خلاصه برای یادداشت علمیات:
منبع
ضعف اصلی
توضیح
CMESS / ISWNews
ضعف در برابر حجم بالا (اشباع)
سامانه های اسرائیل در جنگ ۱۲ روزه در برابر حجم بالای موشک و پهپاد دچار ضعف جدی شدن و الان دارن عجله ای تقویتش می کنن.
ESD
کمبود رهگیرنده و عدم توازن اقتصادی
موجودی رهگیرنده ها داره تموم می شه و تولید صنعتی نمی تونه با تقاضای جنگ طولانی هماهنگ باشه. هزینه رهگیرنده ها خیلی بیشتر از پهپادهای مهاجم هست.
CSIS
کاهش ذخایر راهبردی
مصرف بالای رهگیرنده ها در جنگ اخیر باعث کاهش شدید موجودی های آمریکا و اسرائیل شده و ممکنه در آینده محدودیت ایجاد کنه.
نتیجه: ضعف پدافندی اسرائیل در مقابل حملات ایران و گروه های مقاومت عمدتا به دو عامل برمی گرده: ۱) آسیب پذیری در برابر اشباع (حجم بالای حملات) و ۲) محدودیت ذخایر رهگیرنده ها و عدم توانایی صنعتی برای جبران سریعشون. این دو عامل، به خصوص با استفاده از پهپادهای ارزون قیمت، می تونن یه چالش جدی برای اسرائیل ایجاد کنن.