جامعه شناسان ادبیات ایران

ادبیات بیان حال جامعه است.هر ادیب از جامعه خود متاثر است و متقابلا بر جامعه خود اثرگذار است.آثار هر نویسنده یا شاعر بیانگر نوع اندیشه، اعتقادات و باورهای اوست.هر چه مردمی تر باشد بیشتر روی مخاطب خود اثرگذار است. به قول معروف، چون سخنش از دل برخاسته، بر دل می نشیند.نام آورانی چون سعدی، حافظ، عطار ، مولانا و...از جمله این شاخصان و صاحبان سبک هستند که می توان آنان را" جامعه شناسان ادبیات" نامید.
صاحبان سبک ادبی، نه تنها به دوران خود بلکه به اعصار بعد نیز تعلق دارند.
پندهای سعدی ،حتی قرن ها پس از او معتبر است و ضرب المثل های او در زبان خواص و عوام جاریست. بدین جهت سبک او را "سهل ممتنع "می دانیم.
کلام حافظ، بیانگر باورهای قلبی همه اندیشه ها و نگرش هاست و او را "لسان الغیب" می نامیم.
درگاه مکتب علم و ادب و عرفان مولانا، عارف و شاعر بزرگ قرن هفتم، نه تنها به روی دانش اندوزان و مریدان هم عصرش گشوده بود، بلکه حتی در عصر حاضر، هزاران ادیب و طالب را به سوی درگاه خود می کشاند.
دیگر از این شاخصان، عطار نیشابوری است که دارای آثار بسیار ارزشمند عرفانی است. او تمام طبقات جامعه خود، به ویژه عارفان را می شناسد،اما طبقه دیوانگان در آثار او، طبقه ای بسیار جالب از طبقات اجتماع است که سخن های ممنوعه خود را از زبان آنان جاری می سازد به مصداق :"سخن راست را یا باید از دیوانه شنید یا از کودک."داستان های او بسیار خواندنی، جذاب و ملموس است.
پاسداشت فرهنگ و ادبیات پارسی بر تک تک ما لازم و بایسته است.ما نیز بر جامعه خود اثرگذار هستیم و اثر می پذیریم.
آشنایی با فرهنگ و ادبیات کهن پارسی و انتقال آن به نسل های بعد بر ما واجب و شایسته است.ادب پارسی، دریایی است پر گوهر که باید این گوهرها را دریافت و ارزش آن ها را قدر دانست.
"آب دریا را اگر نتوان کشید / هم به قدر تشنگی باید چشید"
جامعه شناسان ادبی، جامعه خود را به خوبی می شناسند و به قول دکتر محمد علی اسلامی ندوشن، حفره های زندگی ایرانی را به خوبی می شناسند ، کلامشان عجیب تاثیر گذار است.سال ها در آفاق و انجم گشته اند و حاصل تجربیات ارزشمندشان برای بهره مندی در اختیار ماست باشد که قدر بدانیم و بر صدر بنشانیم.