موسی کاظم زاده
پژوهشگر حوزه ارتباطات رسانه، فرهنگ و جامعه دانشگاه تبریز، روزنامه نگار و کارشناس رسمی دادگستری در حوزه امور خبرنگاری و روزنامه نگاری
156 یادداشت منتشر شدههراس از برخاستن!؟
در فضای سیاست و رسانه، گاهی یک جمله کوتاه، بیش از ده ها سخنرانی و بیانیه اثر می گذارد. شعار «باید برخاست» که برای مراسم تشییع رهبر شهید ایران برگزیده شد، از همین دست عبارات است؛ شعاری که تنها در میان مخاطبان داخلی بازتاب نیافت، بلکه واکنش و توجه رسانه های فارسی زبان مخالف، از جمله ایران اینترنشنال، را نیز برانگیخت. همین واکنش، پرسشی مهم را پیش روی افکار عمومی قرار می دهد: چه چیزی در این عبارت کوتاه، چنین حساسیتی ایجاد کرده است؟
پاسخ را باید در ظرفیت نمادین این شعار جست وجو کرد. «باید برخاست» صرفا یک دعوت احساسی برای حضور در یک مراسم نیست؛ بلکه پیامی است که بر استمرار، ایستادگی و مسئولیت جمعی تاکید می کند. این عبارت، مخاطب را از جایگاه تماشاگر به کنشگر منتقل می کند و بر این نکته پای می فشارد که رخدادهای بزرگ تاریخی، تنها با سوگواری به پایان نمی رسند، بلکه با تداوم اراده ملی معنا پیدا می کنند.
در چنین شرایطی، طبیعی است رسانه هایی که همواره در پی روایت سازی از تحولات ایران هستند، نسبت به شعارهایی که ظرفیت ایجاد همگرایی اجتماعی دارند، توجه ویژه نشان دهند. هر اندازه یک پیام بتواند بر مفاهیمی چون وحدت، انسجام و مطالبه گری تاکید کند، به همان میزان به موضوعی قابل بحث در فضای رسانه ای تبدیل می شود. از این منظر، واکنش به «باید برخاست» را می توان نشانه ای از اهمیت رسانه ای و اثرگذاری آن دانست.
از سوی دیگر، این شعار حامل پیامی فراتر از یک مناسبت است. «باید برخاست» یادآور مسئولیت پیگیری حقوقی و سیاسی جنایت هایی است که از نگاه جمهوری اسلامی، دولت آمریکا و رژیم اسرائیل علیه ملت ایران مرتکب شده اند. این عبارت تلاش می کند مطالبه عدالت را از سطح احساسات مقطعی به یک مطالبه مستمر و ملی تبدیل کند؛ مطالبه ای که تنها با حفظ انسجام اجتماعی و تداوم مطالبه گری می تواند به نتیجه برسد.
در نهایت، ارزش یک شعار را نه تعداد واژه های آن، بلکه دامنه اثرگذاری اش تعیین می کند. اگر عبارتی بتواند هم در داخل کشور به نماد همبستگی تبدیل شود و هم در بیرون از مرزها واکنش و حساسیت رسانه ای ایجاد کند، دیگر نمی توان آن را صرفا یک شعار مناسبتی دانست. «باید برخاست» در چنین جایگاهی قرار گرفته است؛ عبارتی که می کوشد از دل یک رخداد تلخ، پیام استمرار، وحدت و مسئولیت جمعی را به جامعه منتقل کند و به همین دلیل، همچنان در کانون توجه و روایت سازی رسانه ها باقی مانده است.
* نویسنده: موسی کاظم زاده؛ قابل دسترسی هم در سایت بازار تبریز آنلاین
https://bazartabrizonline.ir
