چرا خطا در علوم انسانی پرهزینه است؟
نژادیان: سیستم آموزشی ما از مهدکودک تا دانشگاه و حتی رسانه ها و مراکز فرهنگی باید در رفع جهل و تولید علم و محتوی درست و به روز پیش بروند.
محمدعلی نژادیان: وقتی فرد معنی واژه ها را در لغات، اصطلاحات و تعاریف درست یاد نگیرد و گرفتار مکاتب مختلف، از نوع روشنفکرای منسوخ شده در هر علمی شود، نتیجه اش مشاوره کورکورانه و غلطی می شود که ممکن است جوامع و حتی یک نسل را به قهقرا بکشاند.
فاجعه در جایی اتفاق می افتد که افراد به اصطلاح تحصیل کرده فقط دروس خود را حفظ کنند و بدون اینکه خودشان (قدرت تجزیه و تحلیل) داشته باشند، بخواهند دیگران را راهنمایی کنند.
دقیقا مثل پزشکی که درد و مرض را درست متوجه نمی شود و به جای اینکه مثلا برای قلب دارو بدهد، برای معده دارو تجویز می کند. این موضوع در خصوص جامعه شناسی، روانشناسی، اقتصاد و ... نیز صادق است.
بدتر از اشتباه در درمان های جسمی، اشتباه در درمان های روحی و فکری است. زیرا، نتیجه داروی اشتباه در بیشتر اوقات زود خود را نشان می دهد ولی نتیجه و آثار نسخه های اشتباهی در حوزه فکر و اندیشه، ممکن است تا سال ها پنهان باقی بماند. جهل نیز به دو صورت جهل بسیط و جهل مرکب است.
جهل بسیط مقابل جهل مرکب بوده و به این معنا است که انسان چیزی را نداند و متوجه جهل و نادانی خودش باشد، مانند این که نمی داند در کره مریخ موجود زنده ای هست یا نه و به این ناآگاهی خود علم دارد، در نتیجه، برای او یک جهل بیشتر نیست. پس جهل بسیط به معنی جهل شخص آگاه به جهل خویش است.
جهل مرکب، مقابل جهل بسیط بوده و به این معنا است که انسان چیزی را نداند و به نادانی خویش نیز توجه نداشته باشد، بلکه اعتقاد داشته باشد از کسانی است که به آن امر آگاهی دارد. مانند کسانی که اعتقادات فاسد دارند و خیال می کنند به حقایق آگاه اند، در حالی که در واقع نادان اند. پس در واقع جهل مرکب به معنی جهل شخص غیر آگاه به جهل خویش است.
سیستم آموزشی ما از مهدکودک تا دانشگاه و حتی رسانه ها و مراکز فرهنگی باید در رفع جهل و تولید علم و محتوی درست و به روز پیش بروند. وقتی برخی مشاوران، معلمان و استادان ما، منشاء تولید محتوای خود را از مکاتب و منابع منسوخ شده تغذیه کنند، چه توقعی از پیشرفت جامعه و موفقیت فردی می توان داشت؟!
بارها عرض کرده ام که اگر در مسائل مربوط به علوم پایه اشتباهی رخ دهد، می توان آن را به عنوان خطا تلقی کرد و با آزمایش های بیشتر به نتایج درست تر رسید ولی در علوم انسانی که مباحث اندیشه ای در متن کار است، اگر اشتباهی رخ دهد، انواع خرافات و اعتقادات مسموم و مذموم تولید می شود که ممکن است یک جامعه را برای سال ها و قرن ها به انحطاط بکشاند و بنیان خانواده ها را دگرگون کند.
سیستم آموزشی ما باید به سمتی پیش برود که قدرت تجزیه و تحلیل را داشته باشد، منابع درسی در حوزه علوم انسانی به روز شود و هنگام دادن مجوز برای مشاوره، رسانه، تدریس و... صلاحیت علمی افراد و نوشتارهای آنها به درستی و دقیق مورد بررسی قرار گیرد.
منبع: خبرگزاری دانشگاه آزاد اسلامی (آنا)
انتهای پیام/