آموزش به مثابه بازسازی تجربه : تحلیلی بر دیدگاه جان دیویی
آموزش به مثابه بازسازی تجربه : تحلیلی بر دیدگاه جان دیویی
جمله معروف جان دیویی (John Dewey) «آموزش، بازسازی مداوم تجربه های زندگی است.»
به این معناست که یادگیری فقط حفظ کردن مطالب کتاب نیست، بلکه انسان از تجربه های روزمره خود می آموزد و با هر تجربه جدید، دانش، نگرش و رفتار خود را اصلاح و کامل می کند.
از دیدگاه دیویی:
آموزش باید با زندگی واقعی دانش آموز ارتباط داشته باشد.
دانش آموز نباید فقط شنونده باشد؛ بلکه باید فعالیت کند، تجربه کند و مسئله حل کند.
یادگیری زمانی عمیق و پایدار است که فرد شخصا درگیر تجربه شود.
مدرسه باید محیطی شبیه زندگی واقعی و جامعه باشد.
مثال
فرض کنید دانش آموزان درباره «حفظ محیط زیست» درس می خوانند.
در روش سنتی، معلم فقط مطالب کتاب را توضیح می دهد.
اما از دیدگاه دیویی، دانش آموزان باید:
زباله های مدرسه را تفکیک کنند،
درباره آلودگی محیط اطراف تحقیق کنند،
در کاشت درخت یا گل مشارکت داشته باشند.
در این حالت، دانش آموز از طریق تجربه واقعی یاد می گیرد و تجربه جدید او، نگرش و رفتار قبلی اش را بازسازی می کند.
خلاصه
منظور دیویی این است که:
«یادگیری فرایندی پویا و پیوسته است که از تجربه های زندگی شکل می گیرد و هر تجربه جدید، تجربه های قبلی را اصلاح و غنی تر می کند.»
این دیدگاه، پایه بسیاری از رویکردهای نوین مانند یادگیری فعال، یادگیری مبتنی بر پروژه و یادگیری تجربی در برنامه ریزی درسی است.
✍️ نادر پوررحمتی
دانشجوی دکتری تخصصی برنامه ریزی درسی